Azken urtean Euskal presoen egoerak okerrera egin du.
AZAROA 2015
> DISPERTSIOA
- 403 euskal preso 74 espetxeetan sakabanatuta.
- Guztira 406 euskal preso.
- 2 euskal preso Euskal Herriko espetxeetan.
- 312 euskal preso Espainiar estatuko 45 espetxeetan sakabanatuta.
- 87 euskal preso Frantziar estatuko 27 espetxeetan sakabanatuta.
- Euskal preso 1 Portugaleko espetxean.
- Euskal preso 1 Italiako espetxean.
- 4 adingabe beraien ama presoekin batera sakabanatuak.
> URRUNKETA
- 55 euskal preso Euskal Herritik 1000 – 1100 km-tara.
- 114 euskal preso Euskal Herritik 800 – 990 km-tara.
- 160 euskal preso Euskal Herritik 500 – 790 km-tara.
- 18 euskal preso Euskal Herritik 400 – 490 km-tara.
- 57 euskal preso Euskal Herritik 400 km-tara.
> LARRIKI GAIXORIK DAUDEN EUSKAL PRESOAK
- 11 euskal preso larriki gaixorik espetxean.
- 3 euskal preso larriki gaixorik espetxealdi arinduan.
EMAKUME PRESOAK
- 50 euskal emakume preso espetxeratuak.
- Horietatik 14 bakartuak.
ZIGORREN BATUKETA
- Zigorren batuketa ez ezartzearen ondorioz, 7 euskal preso afektaturik.
* Datuak: Etxerat.
AZAROA 2016
> DISPERTSIOA
- 348 euskal preso 68 espetxeetan sakabanatuta.
- Guztira 351 euskal preso .
- 2 euskal preso Euskal Herriko espetxeetan.
- 271 euskal preso Espainiar estatuko 42 espetxeetan sakabanatuta.
- 78 euskal preso Frantziar estatuko 22 espetxeetan sakabanatuta.
- Euskal preso 1 Portugaleko espetxean.
- Euskal preso 1 Suitzako espetxean.
- 3 adingabe beraien ama presoekin batera sakabanatuak.
> URRUNKETA
- 49 euskal preso Euskal Herritik 1000 – 1100 km-tara.
- 104 euskal preso Euskal Herritik 800 – 990 km-tara.
- 135 euskal preso Euskal Herritik 500 – 790 km-tara.
- 14 euskal preso Euskal Herritik 400 – 490 km-tara.
- 48 euskal preso Euskal Herritik 400 km-tara.
> LARRIKI GAIXORIK DAUDEN EUSKAL PRESOAK
- 11 euskal preso larriki gaixorik espetxean.
- 3 euskal preso larriki gaixorik espetxealdi arinduan.
EMAKUME PRESOAK
- 52 euskal emakume preso espetxeratuak.
- Horietatik 13 bakartuak.
ZIGORREN BATUKETA
- Zigorren batuketa ez ezartzearen ondorioz, 7 euskal preso afektaturik.
* Datuak: Etxerat.
ESPETXE POLITIKAREN BALANTZEA (2015-2016)
- Euskal presoen kopurua gutxitu den arren (2015 amaieran 403 euskal preso 74 kartzeletan zeuden, eta 2016 amaieran 348 euskal preso 68 kartzeletan, %13,6 euskal preso gutxiago 2015 amaieran baino), azpimarratu behar da salbuespespen batzuk salbu, zigor osoa betetzearen ondorioz jaitsi dela kopurua – kasu askotan zigor oso luzeak-.
- 2015 amaieran espetxe ezberdinetan sakabanaturiko 403 euskal presoetatik, soilik 2 zeuden Euskal Herriko espetxeetan,%0,5a. 2016 amaieran, 2k jarraitzen dute, portzentaia %0,57an mantenduz. Honek esan nahi du, % 99,43ak sakabanatua jarraitzen duela Euskal Herritik kanpo.
- Esan beharra dago ere, sakabanatuak dauden espetxe kopurua ez dela asko murriztu (2016an baino 6 espetxe gutxiagotan daudelarik sakabanatuta).
Senide eta hurbilekoek eginbeharreko kilometroen bataz bestekoa ere, ez da gutxitu:
- 2015 amaieran 55 euskal preso zeuden Euskal Herritik 1100 – 1000 kilometrotara, %13,6a. 2016 amaieran 49 dira distantzia horretan urrunduak daudenak, %14,1a. Honek esan nahi du, %0,5ean igo dela 1100-1000 kilometrotara diren euskal presoen kopurua.
- 2015 amaieran 114 euskal preso zeuden Euskal Herritik 990 – 800 kilometrotara, %28,3a. 2016 amaieran 104 dira distantzia horretan urrunduak daudenak, %29,9a. Honek esan nahi du, %1,6an igo dela 990-800 kilometrotara diren euskal presoen kopurua.
- 2015 amaieran 160 euskal preso zeuden Euskal Herritik 790 – 500 kilometrotara, %39,7a. 2016 amaieran 135 dira distantzia horretan urrunduak daudenak, %38,8a. Honek esan nahi du, %0,9an jaitsi dela 790-500 kilometrotara diren euskal presoen kopurua.
- 2015 amaieran 18 euskal preso zeuden Euskal Herritik 490 – 400 kilometrotara, %4,5a. 2016 amaieran 14 dira distantzia horretan urrunduak daudenak, %4,02a. Honek esan nahi du, %0,48an jaitsi dela 490-400 kilometrotara diren euskal presoen kopurua.
- 2015 amaieran 57 euskal preso zeuden Euskal Herritik 400 kilometrotara, %14,1a. 2016 amaieran 48 dira distantzia horretan urrunduak daudenak, %13,8a. Honek esan nahi du, %0,3an jaitsi dela 400 kilometrotara diren euskal presoen kopurua.
Finean, 2015ean baino %2,1 euskal preso gehiago dago 800 kilometrotatik gora, eta %1,68 gutxiago 790 kilometrotatik behera.
- 2015 amaieran 11 euskal preso zeuden larriki gaixorik, %2,7a. 2016 amaieran 11 dira ere, %3,2a (Lorentxa Gimon 2016 hasieran aske utzi zuten arren, Joseba Borde Gaztelumendi gehitu zaie beste 10eri). Hori dela eta, %0,5ean igo da larriki gaixorik diren euskal presoen portzentaia.
- 2015 amaieran 50 emakume preso zeuden espetxeratuak, %12,4a . 2016 amaieran 52 dira, %14,9a. Hori dela eta, %2,5ean igo da emakume presoen portzentaia.
Hauetatik, 2015 amaieran 14 zeuden gainontzeko euskal presoengandik bakartuak, emakume presoen % 28a. 2016 amaieran 13 daude egoera horretan, %25a. Portzentaia %3an jaitsi den arren, kopuru garrantzitsua izaten jarraitzen du. Zehazki, 4 emakumetatik batek jarraitzen duelako gainontzekoengandik bakarturik.
Frantziar Estatuan beteriko zigorraren batuketa ezarriz aske behar luketen euskal presoak 7 izaten jarraitzen duten arren (2015 amaieran bezala), lehen %1,7a bazen portzentaia hori, orain %2koa da, zigorren batuketarekin aske behar luketenen portzentaiak %0,3an gora eginez.
Euskal presoen kasuan bizi baldintza ahal bezain murriztaileenak sistematikoak dira. Hortik, praktikoki kolektibo honetako ia guztiei lehen gradua ezartzearen arrazoia. Kartzela biztanleri osoaren %1,5aren aurrean, euskal presoen%95,5ak lehen graduan jarraitzen du.
Euskal Herriko espetxeetara eramateko preso bakoitzak eginiko traslado eskaeretatik, %100a izan da ukatua.