Pasa den larunbatean Aieteko jauregian ospatu zen Foro Sozial iraunkorreko bilkuran, ordezkaritza zabal batekin hartu zuen parte Sare herritarrak.

Guretzako Foro Soziala bezalako guneak garrantzitsuak dira, konponbidea erdiestera begira elkarlana behar beharrezkoa denaren ustea baitugu.

Zentzu horretan, Foro sozialak presoen auzia lehentasunen artean duen heinean, guk ere ekarpenak egitea, dagokigun arduraz jokatzea delakoan gaude.

Hau horrela, konponbidearen eta bakearen aldeko ekimen guztietan beti izan dugu parte hartzeko borondatea, eta hori dela eta gaude, foro sozialean ere bere hastapenetatik.

Are, euskal jendartearen bultzada berri baten beharra dagoela esaten dihardugun garaiotan.

Larunbateko manifestazioaren eta Aieteko Konferentziaren 5. urteurrenako balorazioa egin dugu.

Arrakasta, jendetsua, ozena… dira, Donostia erdialdeko kaleak bete zituen pasa den larunbateko manifestazioaren berri emateko komunikabideek erabili dituzuen adjetiboetako batzuk.

SALATZEN DUT dinamika aurkeztu genuenean, entzun eta sentituko gaituzte esan genuen. Eta gure ustez, hori lortu genuen larunbatean.

Ideolojiaz gaindi, gaitz larriak dituzten euskal presoen askatasun eskaera nabarmendu nahi izan zenuten milaka pertsonei, Eskerrik asko.

Milaka eta milaka herritarrek emandako tamainako erantzunari esker, gaixorik dauden 10 euskal presoen eskubide urraketa, eta orohar kolektibo guzti horrek bizi duena, erdigunean jartzea lortu dugu, bilatzen genuen bezala.

Uste dugu lehen helburua, aktibazio ziklo berri bat irekitzearena, lortu dugula. Baina oraindik, bide luzea da egiteko geratzen dena.

Gaitz larria duten presoen askatasuna lortu arte, lanean jarraitu behar dugu, eta ez dugu etziko nahi horretan. Helburu berbarakin, Baionan azaroaren 19an Bagoazek deitutako manifestazioan parte hartzera deitzen dugu.

Bost urte pasa dira, Aieteko konferentziatik, ETAren alde bakarreko bortxa amaieraz jarraitua izan zena.

Konferentzia hark, itxaropena eta ilusioa helarazi zizkien euskal jendarteari, haize fresko ufada baten gisakoa.

Baina euskal jendartearen gehiengo ikaragarriak konponbide prozesu bat irekitzen zela uste izan zuen. Tamalez, gaur gelditua den bake prozesu batez mintzo behar gara. Eta ondorioz, konpondu gabea.

Madrilen eta Parisen arduragabekeriagatik eta errebantxakeriagatik, konpondu gabea.

Zer hobeagorik datuak baino, zuen bidez, euskal jendarteari bost urte hauetako espetxe politika zein izan den adierazteko. Datuek beraien kabuz hitzegiten dute:

> Duela bost urte, 665 euskal preso 71 (%98,8) espetxetan dispertsatuak zeuden, 8 (%1,2) bakarrik  ziren Euskal Herrian. Egun, bost urte ondoren, 360 euskal preso 70 (%99,17) espetxetan dispertsatuak daude, horietatik 3 (%0,83) bakarrik dira Euskal Herrian.

Presoen kopuruan dagoen ezberdintasuna, ez du Estatuaren eskuzabaltasunak eragin, zigorrak osorik bete izanak baizik.

> 2011n, senideek beraien ahaidea bisitatzera bidean jasandako istripuak 13 izan ziren. Bost urte geroago, urteari dagokionez, 6 izan dira dagoenekoz. Eta mendekuan oinarrituriko espetxe politika honen eraginez, bidegabeki zigortua izaten jarraitzen duen senideen kolektibo batentzat arrisku horrek hor jarraitzen du. Oraindik larriagoa dena, 16 pertsonek bizia galdu dute dispertsioak eragindako istripuetan.

> 2011ko urrian, 70 (%10,5) euskal presori salbuespenezko doktrina bat ezarri zitzaien, zigorra betea izan arren, beraien kaleratzea ekidin asmoz. Egun, bost urte geroago, 48 (%13,3) euskal preso dira Estatu frantsesean betetako zigorraren batuketa ezak eragingo diena; horietatik 7k, iada kalean behar lukete.

> 2011ko azaroak 3an, hainbat sendagilek kartzela politikak osasunean dituen ondorioez ohartarazi zuten. 7 (%1,05) ziren gaitz larriak zituzten euskal presoak. Egun, bost urte geroago, osasun alorreko langileek ondorio horiez ohartarazten jarraitzen dute, eta gainera, hiru gehiago dira, 10 (%2,8) guztira, gaitz larriekin espetxean diren euskal presoak.

> Duela bost urte, 12 (%1,8) euskal preso erabat bakartuak zeuden. Egun, bost urte ondoren, 22 (%6,1) euskal preso inguru dira egoera horretan daudenak. Horien artetik, aipagarriak dira gaitz larriak dituzten Ibon Iparragirre eta Txus Martinen egoerak. Aitzol Gogorza arrisku berean dago, bere modulu kideak urriaren 28an duelako kaleratze data. Eta isolamendu egoeran diren euskal presoen portzentaia, oso handia izaten jarraitzen du, giltzapetuen populazio orokorraren portzentaiarekin alderatuz gero.

> Eta komunikazioei dagokionez, gaurko egunez, mugatuak eta kontrolatuak izaten jarraitzen dute, duela bost urte bezala. Ikasteko eskubidearekin gertatzen den moduan.

Beraz, espetxeetan giza eskubideek urratzen jarraitzen dutela ondoriozta dezakegu, eta gainera, datu batzuek, egoerak okerrera egin duela adierazten dute.

Honen aurrean ezin gara eskuak gurutzaturik egon. Behin behineko bake eskenatokia bideratzeko aukera historiko hau alperrik gal ez dadin, guztion inplikazio handiago bat behar dugu, eskubideen urraketak iraganeko gauza izan daitezen. Euskal jendarteak asko du egiteko, asko esateko, eta horregatik, larunbatean abiaturiko bidea urrats garrantzitsu gisa baloratzen dugu.

Zentzu horretan, eskubide urraketei amaiera eman asmoz, alderdi eta instituzioek, gutxiengo batzuk ados ditzaten gonbidatzen ditugu.  Bide orri bat parteka dezatela, ezbairik gabe, euskal jendarteak partekatu eta bere egingo duena.

Honengatik, eta honekin amaitzen dugu, esango genuke:

1.- Bost urte geroago, euskal presoen kolektiboaren eskubideak urratuak dira, ETAk bere ekinbide armatua uztea erabaki aurretik baino bortizkiago gainera.
2.- Erantzunkizuna Estatuarena da, ez soilik Gobernuarena; bere legedia betetzen ez duen Gobernuaren adinako ardura baitu, aginpide politiko atzerakoienei eta kontserbatzailenei men egiten dien Justiziak.
3.- SAREk larunbat honetan, Urtarrileko manifestazioan urtero frogatzen duen moduan, bere gaitasun mobilizatzailea frogatu du. Bakearen eta konponbidearen zerbitzura jarriko dugun gaitasuna.
4.- Entzuten eta sentitzen jarraituko gaituzte.

“Elkartasuna herrien samurtasuna da”. Horixe esan zuen Gioconda Belli poeta nikaraguarrak. Gaur, haren hitzen bidez, beste behin ere gogora ekarri nahi dugu Estatuek eskubideak urratzen dituztela beren espetxe-politiken bitartez, eta euskal gizarteak urraketa horiei aurre egiten jarraitzen duela oraindik ere.

Alde horretatik, merezi du aipatzea gizarte honek euskal presoekiko elkartasuna erakutsi izan duela beti, eta elkartasun hori izugarri errotu dela gure artean.

Hain dago errotuta, ezen elkartasun hori konpromiso bihurtu baita, milaka emakume eta gizon anonimoren konpromiso. Bakoitzak bere harri koskorra jarri du, eta, horri esker, urte hauetan guztietan sugarrak piztuta jarraitzea lortu da.

Gaur, hori guztia eskertu nahi dugu. Baina, horrez gain, erreferentziazko hainbat pertsonak egindako ekarpena nabarmendu nahi dugu, oso garrantzitsua izan baita. Pertsona horien artean daude, besteak beste, hainbat kirolari, kulturgile, abokatu, alkate, langile, ikasle…

Ildo horretatik, 40 urte bete dira hain ideologia ezberdinetako pertsonak bildu zituen herri mugimendu hura sortu zenetik. Pertsona horiek gogoratu nahi genituzke gaur, hala nola Eduardo Chillida eskultorea, Gabriel Celaya poeta, Ruiz Balerdi margolaria, Maiz korrikalaria, Elizondo Realeko entrenatzaile ohia, Unzurrunzaga Euskal Herriko Arkitektoen Elkargo Ofizialeko presidentea eta gerora Jesuiten kargudun garrantzitsua, Iñaki Cacho, Miguel Castells, Joseba Elosegi… eta beste 27 erreferentziazko izen; horien artean, baita Juani Mendiola, Mariasun Bergaretxe eta Felix Soto ere.

Gogora dezagun horiek guztiek konpromiso bat hartu zutela eta aurrerapauso bat eman zutela, uste baitzuten presoen kontua ez zela soilik herritar batzuen arazoa, baizik eta euskal gizarte osoarena.

40 urte eta gero, Sarek ere askotariko sentsibilitateko pertsonak bildu ditu; esate baterako, Garaikoetxea eta Ibarretxe lehendakariak, Rosa Rodero eta Axun Lasa biktimak, Iñaki Lasagabaster Zuzenbidean katedraduna, Nazario Oleaga eta Juan Mari Bidarte Bizkaiko Abokatuen Elkargoko dekano ohiak, Gema Zabaleta sailburu ohia, Luis Galdos neurologoa, Inaxio Kortabarria Realeko jokalari ohia, Alberto Zerain eta Juanito Oiartzabal zortzimilako mendizaleak, eta Iker eta Eneko Pou eskalatzaileak. Izan ere, oraindik ere behar-beharrezkoa da herritar askoren parte-hartzea.

Hain da beharrezkoa, ezen gaur ere konpromiso handiagoa eskatzen baitugu, bai gure aldetik, bai gizartearen aldetik, bai alderdi politikoen eta erakundeen aldetik. eta, horretarako, Salatzen Dut tresna jarri dugu abian, aurrerapauso bat eman behar dela uste dutenentzat, konponbideen bitartez eskubide-urraketa horiei aurre egin behar zaiela uste dutenentzat, eta bakea lortzea, herritar batzuen ardura ez ezik, gizarte osoaren ardura dela uste dutenentzat. Horrela, gutako bakoitzak giza eskubideen bandera altxa ahal izango dugu, akusazio-hatza balitz bezala.

SALATZEN DUT, SALATZEN DUZU, SALATZEN DUGU… Entzun eta sentitu gaitzatela Madrilen eta Parisen. Gizarte honek ez du onartuko inor pertsonekin salerosian ibiltzea, haien eskubideekin salerosian ibiltzea.

Gaur, gaixotasun larriak eta sendaezinak dituzten euskal presoekin egiten ari direna salatu dugu milaka pertsonak Donostiako kaleetan. Azken batean, gizarte osoari egiten ari zaizkiguna salatu dugu. Izan ere, beren legeak edo nazioarteko itunak eta hitzarmenak ezartzeari uko egiten dioten bakoitzean, gizatasun pixka bat izateari uko egiten dioten bakoitzean… presoei eta haien gertukoei ez ezik, gizarte osoari ere egiten diote eraso, gizarte honek herritar guztien eskubideak errespetatzeko konpromisoa baitu, aske egon ala ez.

Horregatik guztiagatik, ez dugu onartuko gaixotasun larri eta sendaezinak dituzten 10 euskal presoen bizitzarekin jolas dezaten. Partekatzen dugun zoru honetan guztion nahiak elkartzeko garaia da, hala gizartearenak nola alderdi politikoen eta erakundeenak. Guztion bide-orri bat behar dugu, gure eskubideak eta gure presoenak berriro konkistatu.

Etxean nahi ditugu, baina bizirik!

Altxa dezagun denok SALATZEN DUT bandera, eta abiarazi dezagun denok batera aktibazio-ziklo berri bat.

Osasungintzako langileek larriki gaixorik dauden euskal presoen egoera salatu dute

Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) esaten duenaren arabera “persona guztien oinarrizko eskubidea da osasunerako eskubidea eta osasun asistentzia duin bat edukitzea. Beraz, pertsona orok, osasun asistentzia egoki baterako sarbidea izan behar du, eta tratu duin, justu eta humanoa jaso beharko du.

OMEk ere gogorarazten du, Osasun eskubidea ere, ez dela bakarrik sano egoteko eskubidea. Osasun eskubideak esan nahi du, Estatuek eta euren gobernuek, beharrezkoak diren baldintzak sortu behar dituztela pertsonak, ahalik eta osasuntsuen bizi ahal izateko

Gaur egun, 10 dira espetxean, eta larriki gaixorik dauden euskal presoak, horietatik 8 dispertsatuak gainera.

Jose Ramón Lopez de Abetxuko “Bradicardia sintomática”
Jagoba Codo  “Espondilitis Ankilosantea”
Ibon Iparragirre “VIH infección de estadio C-3”
Aitzol Gogorza  “Transtorno Obsesivo Compulsivo”
Jesus Maria Martin “Esquizofrenia paranoide”
Iñaki Etxeberria “Miopia magno koriorrentinitis”
Gorka Fraile “mingainaren kartzinoma epidermoideoa”
Garikoitz Arruarte “aldebiko uveitis akutua, espondilo artropatia”
Ibon Fernandez Iradi “esklerosi anitzkoitza”
Josetxo Arizkuren “Kardiopatia iskemiko larria”

Guk, osasun arloan lan egiten dugunok, argi daukagu; esaldi berdin batean “larriki gaixo” eta “kartzela” elkartzea krudelkeri bat dela eta kartzela politika anker honen aurrean, Giza Eskubideen errespetua oinarri izango duen elkarbizitzarako gizarte bat aldarrikatu nahi degu. Horregatik, eta arrazoi humanitarioengatik, egoera hau Salatzen dut! Eta pertsona hauen kaleratzea eskatzen dugu, beharrezkoa zaien osasun asistentzi bat izan dezaten.

Azkenik, gaur hemen ordezkatuta gauden langileok, Sare-k Urriaren 15rako arratsaldeko 17.00etan Donostiako Bulebarretik aterako den manifestaziora gehitzen gara. Beharrezkoa delako jendearte osoaren inplikazioa eta horregatik bertan parte hartzera gonbidatzen dugu euskal jendartea ere.

Urriaren 15ean larriki gaixorik dauden euskal presoen  eskubideen alde Donostiako kaleak beteko ditugu.

Iraila hasieran, kurtso politiko berria erabakiorra izan dadin, aktibazio ziklo berri bat irekitzera gindoazela jakinarazten genuen. Helburu garbi batekin, euskal presoen eta beraien senideen eskubideak errespetaraztea.

Hau lortu asmoz, SALATZEN DUT tresna ipini genuen euskal jendartearen esku. Jendarte zibilaren inplikazio handiagoa, eta alderdi politiko nahiz euskal instituzioen konpromiso handiagoa lortzeko helburua duena.

Zentzu honetan, gaurkoan beste urrats bat eman nahi dugu. Urriak 15ean jendarte zibilari, arratseko 5etan bulebarretik abiatuko den manifestazioan parte hartuz, mobiliza dadin eskatzen diogu.

Gure helburua, 15ean Donostiko kaleak betetzea da; SALATZEN DUT PRESO GAIXOAK ETXERA, Madriletik eta Parisetik entzun dezaten; entzun eta sentitu gaitzatela… ez dugu nahi gauzak orain arte bezala jarrai dezaten, eta ez dugu utziko, larriki gaixorik diren euskal presoen bizitzarekin jolasten.

Espainiar legediak, larriki gaixorik diren presoen espetxealdi arindua baimentzen du arrazoi gizatiarrengatik.

Ez dugu eskatzen, iada barne legedian eta nazioarteko arauetan jasota ez dagoen ezer. Legea betetzea eta gizatasun pixka bat izatea da eskatzen duguna.

ESKUBIDE hau, nazioarteko itun ezberdinek ere jasoa da, horien artean 2015/12/17ko Nazio Batuen gomendioek, “Mandela Arauek” barne.

Hain zaila al da, beraien legedia betetzea?

Hain zaila al da, 10 euskal preso hauen kasuak aztertzea, soilik lege eta giza eskubide ikuspegitik?

Askotan esan izan dugu, sakabanaketaz gain, larriki gaixo diren euskal presoak espetxean mantenduz ezartzen den espetxe politika honek, gorroto eta mendeku logikari besterik ez diola erantzuten.

Eta gorrotoarekin, jendarteari ezinezko zaio benetako bake eta bizikidetza eskenatoki bateruntz urratsak egitea.

Cartagena de Indias-en aste honetan ikusi ahal izan dugunaren aurkakoa da hemen gertatzen dena. Borondate politikoa nahikoa baita konponbide eskenatokian aurrera egiteko. Baino espainiar Estatuak, bere mugaz gaindikoa txalotzen duen aldi berean, etxean eginbehar berberak egiteari uko egiten dio.

Guzti honegatik, 15ean, entzun eta sentituko gaituzte.

SAREren lehentasuna, eskubide urraketen eskenatoki hau, konponbidearenagatik aldatzea da. Eta uste dugu, euskal jendartearen gehiengoarena ere badela, ideologia eta alderdikeriaz gaindi.

Irakurketa hau da alderdiekin partekatu izan nahi duguna, azken 15 egunotan burutu dugun erroldan.

SALATZEN DUT aurkeztearekin batera, guztiek bat egiten duten lursoro komun honetan, beraien arteko ezberdintasunak alboratu, eta giza eskubideen defentsan jendarte zibila lagun gaitzaten eskatu diegu.

Aurreratu dezakegu, gure lehen bilkura hauen balorazioa, itxaropentsua dela.

Bilkurak egin diren tonua, irekitasuna eta gure irakurketarekiko sintonia mailak, hori aditzera garamatza.

Baina bide baten hasieran besterik ez gaude. Ilusioarekin, eta datozen bilkuretan urrats gehiago zehazten joango garen uste onarekin. Eta aurrerago ere izango duzue, honi dagokion berri gehiagorik.

Bitartean lanean jarraituko dugu,

Gipuzkoa, Araba eta Bizkaian aukeratu berri dituzten 75 legebiltzarkidetik 66, gai honen inguruko ibilbide orri bat adosten, irudikatzen? Bada, gaur eta hemen eskenatoki hau egingarria da; betiere, horretarako borondate politikoa balego.

SAREn, badugu borondate hori; larriki gaixorik diren euskal presoak etxera ekartzeko borondatea, dispertsioarekin amaitzeko borondatea, salbuespen legediekin amaitzekoa…eta horrela ikusaraziko dugu 15ean Donostiko kaleetan; hatz salatzailearen forma duen, giza eskubideen bandera hori altxatuz. Entzun eta sentitu gaitzatela. SALATZEN DUT.