«Euskal Herriko presoei eta Espainiako gobernuaren espetxe-politikari buruzko kontsiderazio laburrak» dosierra aurkeztu dugu Bilboko Bizkaiko Abokatuen Eskolan.

Sarek, Euskal Herriko Unibertsitateak eta hainbat legelarik egindako dossierra aurkeztu dugu gaur.  Aurkezpen hau, dosierra zabaltzeko egingo ditugun ekimenen hasiera besterik ez da izango. Besteak beste, dosierra Justizia eta Barne ministeritzetara bidaliko dugu, Ararketoari igorriko diogu,  Madrilen eta Bartzelonan aurkezpenak burutuko ditugu, herrietan zabalduko dugu…

Jendartearen aurrean gaur aurkezten dugun dossier hau eta Europako instituzioei helaraziko dieguna, Espainiako estatuan funtsezko eskubideen arloan oso kezkatuta agertu garelakoaren ondorio zuzena da. Zehazki, euskal presoei ukatzen zaizkien funtsezko eskubideak urratuak direlako.

Demokrazian, funtsezko eskubideek politika publikoa osatzen dutela uste dugu.  Ez dago funtsezko eskubideak defendatu barik egiten den politika publikorik. Funtsezko eskubideak eta botere banaketa ezberdinduta ez dituen gizarte bat, ez da demokrazia bat.

Printzipio honen bitartez, egun Europan dauden politika batzuk aztertu ahalko ditugu. Atzerriko polikarako baliagarria da hau; izan ere, Europako mugetan dauden pertsonen eskubideak ez dira betetzen ari. Eta baieztapen berdina egin dezakegu espetxe politikarekin eta euskal presoen eskubideekin.

Euskal presoak euren eskubideak ezagutzen ez dituen legedi baten biktimak izaten ari dira. Gainera, eskubideen urraketa honen larritasunik gorena, hauek errespetatzeko beharrezko tutela judiziala topa ezin dutenean ematen da.

Zehaztasunetan sartuta, euskal presoen urrunketa, milaka kilometrotara kokatuta dauden espetxeetan kokatuz, gaur egungo legediaren kontrakoa da; zehazki, Europako Giza Eskubideen Auzitegiko legediaren aurkakoa da. Azken honek, argi adierazi du presoek duren etxeetatik hurbil bete behar dituztela zigorrak.

Europako legedia argia izan arren, badira presoen intimitate pertsonal eta familiarekiko intimitatea ukatuak direla dioten Esapainiako Auzitegiko sententziak. Are gehiago, gai honek iritzi publikoan eragina izan duenean, Europako Parlamentuan eta prentsan oihartzuna izan ostean.

Presoek euren etxeetatik hurbil kondena ez dutela bete behar ere esan da, Europako legediak guztiz kontrakoa esaten duenean. Guzti hau, Auziteko Konstituzionalaren presidenteak 2015ean Europako Giza Eskubideen Justizia ikasturtean Europako Auzitegien legedia betetzen duela esan zuenean.

Urrunketarekin hau gertatzen bada, zigorraren batuketarekin antzeko zeozer esan dezakegu. Europako lege baten arabera, Europan betetako zigorrak Espainiako Estatuan beteko diren zigorrei murriztu behar zaizkie. Horrela onartu zuen, hasteko, Auzitegi Gorenak, eta kasu puntual batzuetan Audientzia Nazionalak.

Guztion harridurarako, Espainiako Gorteetan, atzerapenarekin izan bazen ere,  llegue baten berri izan genuen. 2010eko bauztutik aurrera betetako zigorrekin, zigor batuketa egiteko aukera zegoen.

Argi eta garbi, honek esan nahi zigorren batuketa ezin daitekela euskal presoengan aplikatu. Denboraren limitazio hau, Europako legediaren aurkakoa da. Europako legediarekin dagoen kontradizkio hau dela eta, Europako Juztizia Auzitegian  hau horrela den edo ez galdetu beharko luke, zigorren batuketa ekiditen duen Espainiako legeak Europako legediarekin ea bateragarria den.

Espainiako auzitegiak, nahiz eta derrigortuta egon, ez diote galdera hau Europako Batasunaren Justizia auzitegiari helarazi. Legearen interpretazioa argia dela adierazi dute, Espainiako legediak ezarritakoa zuzena dela, nariz eta erabaki hau justizia auzitegiko 11 epailek 9ren aurka onartu, eztabaidatutako erabaki batean, ikus daitekeenez.

Interpretazioan zalantzarik badago, Espainiako auzitegiek Europako Justizia Auzitegietan galdetu ez dutelako da. Jarrera hau, Europako neurrien aurka agertzen da juridikoki; are gehiago, presoen tutela judizialaren ukatzailea erabat.

Arrazoi honengatik, manifestu hau sinatzen dugunok, auzitegiko erresoluzioetatik egiten dugun analisia Europara helarazi nahi dugu. Dossier honekin, Europako instituzioek euskal presoei ukatzen zaizkien eskubideen berri izatea nahi dugu; argi dugulako, haien aurka diharduen espetxe politika ez datorrela bat estatu demokratiko batekin.

Deban ere bagoi bat erantsi diote Euskal Herrian zehar saretzen ari garen giza eskubideen trenari.

Oraingo honetan herriko artisau eta artistekin batera aldarrikatu dituzte euskal presoen eskubideak.

Aurreko asteburuan, milaka izan ginen SARE herritarrak antolatutako ekimenetan parte hartu genuen herritarrak. Oraingoan ere, euskal presoen giza eskubideen defentsan atera ginen kalera, dispertsio politikaren behin betiko amaiera eskatuz.

Politika honek, jaioterritik hurbil dagoen espetxean kondena betetzeko eskubidea urratzen du; ondorioz, euskal presoen senideen eskubideak ere urratuak dira. Baita kultura, ikasketak, defentsa juridikoa… behar bezala jasotzeko eskubidea ere. Eremu sozial eta afektiboari eragiten dio dispertsio politikak, senideek, astero – astero, euren bizitzak arriskuan jarriz errepideetan, gastu ekonomiko itzelak ere eraginez.

Orain dela gutxi, Nafarroako Parlamentua eta Uxue Barkos lehendakaria bera dispertsioaren aurka agertu dira. Aurka agertzeaz gain, 25 urte bete dituen dispertsio politikarekin amaitzeko beharra azpimarratu dute.

Politika honek, momentuz, 16 hildako eragin ditu istripuetan, haietako bi nafarrak: Karmele Solaguren eta Sara Fernández. Astero – astero, milaka kilometro burutu behar dituzte euskal presoen lagun eta senideek politika honen ondorioz. 13.000 € baino gehiagoko gastua eragiten die senideei dispertsio politikak, umeek ere milaka kilometro eginez 40 minutuko bisita egin ahal izateko. Soilik Nafarroan 91 dira dispertsio politika pairatzen duten umeak.

Orain, guri, Nafarroako herritarroi dagokigu urratuak diren eskubide hauek errespetatzea. Izan ere, preso izateak ez du esan nahi ez direnik euren eskubideen jabe. Beraz, urratuak zaizkion kolektibo baten eskubideak errespetatzea, gizartearen eskubideak errespetatzea da; euskal presoenak urratuak diren heinean, gureak ere urratuak direlako.

Dispertsioarekin amaitzeko ordua dela badakigu. Ez dago aitzakirik, garai berriek formula berriak behar dituztelako. Legean inolako kabidarik ez duen egoera honekin amaitu beharra dago. Eta nafarrak ez gara pertsona pasiboak izango euskal presoei eta euren senideei urratzen zaizkien eskubideak nola urratzen diren ikusten dugun bitartean.

Horregatik, Nafarroako jendartea Sare herritarrak urtarrilaren 9an Bilbon eta Baionan martxan jarri genuen giza eskubideen trenera igotzeko deia egiten dugu. Alor ezberdineko pertsonek osatzen dute tren hau, besteak beste, kultura eremukoek, mendizaleek, instituzioek … baina guztiek helburu bera dute: dispertsio politikarekin amaitu, mendekua oinarri duen espetxe legearekin amaituz.

Estreinatu berri den Askatasun Plazan aurkitzen garen pertsona guzti hauek, Nafarroako gizartearen arlo eta sentsibilitate ezberdineko pertsonak gara. Orain, hemen, ekainaren 19an, eguerdiko 12:00etan Iruñeako autobus geltoki zaharretik abiatuko den manifestazio baten berri eman nahi dugu: dispertsioaren amaiera aldarrikatu eta exigituko dugu.

Gatazkaren konponbidean pausoak emateko, dispertsio politikarekin amaitzea ezinbestekotzat jotzen dugu, elkarbizitzan oinarritutako bake eszenatoki bat ahalbidetu ahal izateko. Eta herri honek, bake eszenatoki bat merezi du, merezi dugu, baita hainbeste sufrimendu eragin duen gatazkaren behin betiko konponbidea ere.

Herritarron garaia da, gure ordua da, unea heldu da!

Stop dispertsioa!

Giza eskubideak | Konponbidea | Bakea

Lasarte-Oriako tren geltokian maiatzaren 29an martxan jarriko den kulturgileen bagoia aurkeztu dute hainbat sarekide eta herritarrek.

Besteak beste, Xumela, Porrotx, Joseba Tapia eta Txalagore taldeak parte hartuko dute maiatzaren 29an, arratsaldeko 19:00etatik aurrera Lasarte-Oriako kaleeen barna burutuko duten ekimenean.

Herritarrek tren geltokiz bete dituzte kaleak euskal presoen giza eskubideen defentsan.

Beste behin ere, hemen gaude, euskal preso, iheslari eta deportatuen giza eskubideak defenditzen.  Beste behin ere, zorionak guztioi, gero eta pertsona gehiago izateaz gain, pertsona anitzagoak garelako giza eskubideak, konponbidea eta bakea defendatzen ditugunak.

Herri edo auzo bakoitzak ekimen ezberdinak antolatu ditu giza eskubideen defentsan, gaur egun urratuak diren eskubideak, alegia. Eta ez soilik presoei beraiei; euren senide eta lagunenak ere urratuak dira. Espetxe politika honen ondorioz, ehundaka senide eta lagun errepidean daude astebururo, milaka kilometro egiten. Ezin dugu utzi larriki gaixorik dauden pertsonak preso egoterik edota salbuezpenezko legeak mantentzea, besteak beste, euskal presoen isolamendua ahalbidetuz.
Beste behin ere, urtarrilaren 9ko mobilizazioaren ostean hainbeste aldiz egin dugun bezala, asteburu honetan bagoi berri bat gehitu diogu giza eskubideen trenari; herritarrena, herritargoarena. Donostian, kulturaren bagoiarekin egin genuen; apirilaren 3an, mila pertsona baino gehiagok Euskal Herriko lau mendi igo genituen; preso gaixoen askatasuna eskatzen duen bagoia martxan dago, espetxean eta gaixo dituzten herritarren herrietatik pasaz hau; eta asteburu honetan, herriz herri eskaera bat aldarrikatu dugu, berriz ere.
Urtarrilean, azken urteetako manifestazio anitzetako batean parte hartu ostean, erronka bat jarri genion gure buruari; euskal presoen, iheslarien eta deportatuen eskubideak errespetatuko dituen tren bat martxan jartzera gindoazen. Bagoiekin, gizartearen eremu ezberdinak aktibatzea zen gure helburua. Eta lortu dugu; horren erakusle, aipatutako mendizaleak edo kulturako pertsona ezberdinak.
Horregatik, gaur, giza eskubideak defenditzen ditugun pertsonen izenean, zera eskatzen diegu Espainiako eta Frantziako Gobernuei:

> Dispertsio politikaren amaiera.
> Gaixo dauden presoen askatasuna.
> 70 urtetik gorako eta kondenaren 2/3ak bete dituztenen kaleratzea.
> Iheslari eta deportatuak euren eskubideen jabe izatea; besteak beste, osasuna, lanpostu duina, edota euren eskubide zibil eta politikoak, hauen Euskal Herriratzea ahalbidetuz.
> Kolektibo konkretu baten contra eramaten diren salbuezpen legeen amaiera.

Urrats hauek, gatazkaren konponbidea emateko ezinbestekoak direla uste dugu, bake eszenatoki bat ahalbidetuz, elkarbizitzan oinarrituko dena. Eta herri honek, bai, bake esetoki bat merezi du, eta ondorio hauek gainditzen ez badira ezingo da gatazka amaitutzat eman.

Beraz, lanera eta bagoiak gehitzen jarraitzera giza eskubideen trenera, eremuz eremu lanean eginez. Euskal preso, iheslari eta deportatuen giza eskubideen alde egoteti, euskal preso, iheslari eta deportatuen giza eskubideen alde lanean jardutera pasa behar gara. Izan ere, eurenak urratuak diren heinean, gure gizartearenak ere gunero dira urratuak.
Ozen eta argi esaten dugu: giza eskubideen urraketarik ez gure izenean. Gure izenean ez.
STOP DISPERTSIOA
Giza eskubideak | Konponbidea | Bakea

Larriki gaixorik dauden 3 preso nafarren askatasunaren aldeko sinadura bilketa abiatu dute Nafarroan.

Sinadurak webgune baten bidez jasoko dira 3 preso hauen egoera larria salatzeko.

> Iñaki Etxeberria Martin: “Miopia Handia” izeneko gaixotasuna dauka, eta bi begiak kaltetzen dituzten beste gaixotasun batzuk ere baditu; ikusmenari modu larrian eragiten diotenak. Itsu geratzeko arriskuan dago.

> Josetxo Arizkuren Ruiz: Kardiopatia iskemiko larria dauka, bihotzekoa izateko arriskuari aurre egin behar diolarik.

> Gorka Fraile Iturralde: Mingainan minbizia atera zaio, ebakuntza egin diote duela gutxi eta gaixotasunari aurre egiteko prozesuan dago.

Erakusketa  Etxarri Aranatzen abiatu da maiatzaren 15ean eta Euskal Herriko zenbait herrietan barna zabalduko da. 

Erakusketa ibiltari honen bidez Pello Mariñelarenaren bizitza bergogoraratuko dugu. Pello, 1993ko maiatzaren 15ean hil zen Parisko Antoine Beclere ospitalean. Pello gaixorik zela, mediku arretaren faltagatik hil zen espetxean.

Erakusketaren lehenengo datak:

> Maiatzak 15, ETXARRI ARANATZ. Plazan

> Maiatzak 20-22, ALTSASU. Gure Etxean

> Maiatzak 27-28, OLAZTI. Kultur etxean

> Maiatzak 29 , ARBIZU. Plazan

> Ekainak 3-4, LAKUNTZA. Kultur etxean-Plazan

> Ekainak 6-17, IRUÑEA. Katakraken

Agerraldia burutu dute Bilbon Hartu Trena dinamikaren barruan antolatutako ekimenaren berri emateko.

Larunbatean, maiatzak 14, eguerdiko 12:00ak aldera hiru zutabe abiatuko dira hainbat auzotatik. 13:00etan Plaza Zirkularrean elkartuko dira guztiak eta eguneko ekitaldi nagusia egingo da bertan.