Kepa del Hoyo Galdakaoko presoa Badajozko kartzelan hil zen atzo, ustez bihotzekoak jota, etxetik 700 kilometrotara zegoela.

20 urte zeramatzan kartzelan galdakaoztarrak, senide eta lagunengandik urrun beti. Kartzelak berak egunerokoan eragiten duen sufrimenduari, ehundaka kilometrotako urrunketak suposatzen duen eskubide urraketa gehitu behar diogu. Horrez gain, 2002an espetxeko funtzionario batek erasotu zuela salatu zuen Del Hoyok berak.

Saminezko une hauetan Sare Herritarraren izenean gure elkartasun, babes eta maitasun guztia bidali nahi diegu senitarteko eta lagunei.

Bestetik, besarkada estu-estu bat bidali nahi genioke bere seme Peruri ere. Motxiladun umea izan da Peru bere bizitza guztian zehar, urrun zegoen aita ikusi ahal izateko milaka eta milaka kilometro egitera beharturik, kartzelaz kartzela bidaia luzeak eginez, beti 700 kilometro baino gehiagora zegoen aitarekin tarte batez egon ahal izateko. Une honetan bereziki, bere egoera berean dauden haur eta gazte guztiak oroitu nahi ditugu, aita edo amaren alboan hezteko eskubidea urraturik duten motxiladun haur horiek guztiak.

Aldi berean, gogoan ditugu larriki gaixorik egonda kartzelan jarraitzen duten presoak. Medikuntzako profesional askok baieztatu duten moduan, kartzelak kalte nabarmena eragiten du presoaren osasun egoeran. Larriki gaixorik dauden presoek etxean egon behar dute, euren gaixotasuna ahalik eta modu egokienean tratatu ahal izateko.

Beste behin ere, azpimarratu nahi dugu ezinbestekoa dela mendekuzko kartzela politika honekin behingoz amaitzea. Presoaren ingurukoek zuzenean pairatzen duten eskubide urraketa larria da urrunketa, izugarrizko sufrimendua eragiten duena. Aita, anaia edo laguna espetxean hil dela jakitean, kotxea hartu eta 700 km egin behar izatea da urrunketa.

Benetako Bake eta Konponbidea lortu nahi badugu salbuespenezko politika eta Giza Eskubideen urraketa horiekin guztiekin amaitu beharra dago. Eta horretarako, Sarek beste behin ere dei egiten dio gizarte zibilari; bakea, elkarbizitza eta konponbidea egingarri izan dadin, euskal presoen eskubideen alde lanean jarrai dezan.

Euskal presoen eskubideen alde eta Konponbidearen norabidean urratsak emateko asmoz baraualdia egiten ari dira lau gazte Hiriburun (Lapurdi).

Baraualdiko hamahirugarren eguna da gaur eta eragile, elkarte eta norbanakoekin euskal presoen egoerari buruz hitz egiteko baliatu dituzte gazteek egun hauek.

Harreman erronda horren baitan, Sareko ordezkaritza pasa den astelehenean izan zen bertan, Bagoazeko lagunekin batera baraualdia 24 orduz konpartitu eta babesa adierazteko asmoz.

Larunbat honetan emango diote amaiera bi asteko ekimen honi, gazteen prentsaurreko masibo batekin.

Hemen irakur dezakezue gaur Berriak baraualdia egiten ari den Unai Arkauzi egin dion elkarrizketa.

Gosari-analisia egin dugu gaur prentsarekin azken albisteetaz, Konponbideaz eta Sarek datozen hilabeteetan egingo dituen ekimenetaz hitz egiteko. Hona hemen laburpen esandakoaren laburpena:

Duela urte t´erdi, horrelako gosari batean, aurtengo urtearekiko genituen itxaropenak helarazi nahi izan genizkizuen, 2017. urtea konponbidearen bidean aurrera pausoak emango ziren urtea izango zela. Pixkanaka, motel baina pixkanaka, gure itxaropenak egi bihurtzen ari dira.

Zergatik uste degun hau?

• Aurreko Apirilaren 8an, ETA berek bigarren erabaki garrantzitsuen hartu zuen, armagabetzea. Egun arma gabeko antolakunde bat da.
• Azken hilabeteotan, beraien agenda ez zeuden gai batzuekiko garapen positibo bat ikusten ari gara talde politiko eta sindikal batzuen aldetik:
  • Urrunketaren amaiera
  • Larriki preso gaixoen askatzea
  • Eszepziozko legediaren berrikuspen kritiko bat
• PSE eta Unidos Podemos alderdiek konponbidearen aldeko jarrera erakutsi dute
• Horrela, aurreko asteazkenean, Eusko legebiltzarrak, Sara Majarenasen askatasuna eskatu zuen, PPren kontrako bozkekin bakarrik.
• Atzo, talde politiko guztiek, alderdi bera izan ezik, larriki preso gaixoen askatasunaren alde azaldu ziran.

Sare Herritarretik, erabaki hau begi onez hartzen dugu, batzordean, SARE eta Etxeraten konparezentzien ondotik datozen erabakiak, larriki preso gaixo hauek artatzen dituen medikuen kolektiboa ahaztu gabe. Eskertu nahi dugu, bere garaian Eusko Legebiltzarrari egindako eskaera kontutan hartu delako, gainera duela gutxi Nafar paramentuan eskaera berdina sartu dugu.

Hau da ibili behar dugun bidea, pertsona guztien eskubideen defentsan eman beharreko pausuak, baita preso daudenenak ere, ETAren jarduera indarrean egongo balitz jardutea amaitu da. Hauek dira garai berriak, hizkera eta emaitza berrien garaia.

Baina pausuak ematen jarraitu behar dugu, bide beretik, beharrezkoa da gehiengo politiko berriak, Autonomi erkidegoan zein Nafarroan daudenak, Espainiar parlamentura zabaltzea. Horregatik deialdi bikoitza egiten dugu, euskal instituzioei, iniziatiba har dezaten presoen eskubideen defentsan, eta espainiar parlamentuari, beraien legea errespetatzeko eskatzeari.

Era berean, presoen kolektiboa ematen ari den eztabaidari errespetu osoa izateko eskatzen dugu, inungo kanpo injerentziarik gabe eman dezaten. Gai hau hartuz, honi buruz zabaldutako mezu batzuei buruzko argipen batzuk eman nahi ditugu:

• Euskal presoek ez dute urrunketa beraiek nahi dutelako pairatzen. Gradu garapenak, tratamendu taldeak proposatzen ditu eta onartu “juez de vigilancia penitenciaria” delakoak. Beraz, erabaki tekniko-politiko-juridiko bat izaten jarraitzen du. Ez da zilegi, espainiar presoen %1,5 soilik baldin badago lehen graduan, euskal presoen kasuan %95,5 a izatea.
• Kartzelako onurak ere ez daude presoen esku. Tratamendu juntaren esku baizik.
• 70 urtetik gorako presoak ere ez dira beraiek kartzelan jarraitzearen erantzule, naiz eta gehiengoek euren zigorraren 3/4ak beteak izan.
• Urrunketa presoen borandate ezarengatik indarrean dagoela esatea, egiari muzin egitea da. Urrunketa politika, zeinak kartzela lege arrunta urratzen duen, erabaki politiko izan zen, beraz erabaki politiko bat izan behar da honi amaiera emateko.
• Inork ez diezaiela presoei legea aplikatzeko beste kondiziorik eskatu. Eskubideak hori bait dira, eskubideak, ez daude inungo baldintza zein txantaiei lotuta.

Estatua irabazle eta galtzaileen eszenatokian mantentzen da, zeinak konfrontaziorako dinamika batean murgiltzen da eta euskal gizarteak hainbeste nahi duen elkarbizitza batetik oso urruti dagoen.
Hortik, espainiar estatuak arazoa ez duela armarik gabeko antolakunde batekin, baizik eta euskal gizartearekin duela esaten dugu, konponbidearen alde egiten duen euskal gizarte batekin. Gizarte hau, konponbidean protagonista izango den gizarte hau.

“0 Km” kanpainarekin, elkarbizitzan oinarria duen agertki batera aurrera egin nahi dugu. Horregatik, eta datorren urtarrileko manifestaziorarte, gure indarrak giza eskubideen defentsan jarri nahi ditugu, herriz herri, auzoz auzo, lantoki edo ikastoletan….

Euskal herrian nahi ditugu, eta orain nahi ditugu. Larriki preso gaixoak bizirik eta etxean nahi ditugulako. Eszepziozko legediaren baitan jarritako zigorrak berrikusi behar direlako, eta lege arruntaren arabera aplikatu behar direlako, inungo erabaki impartzialik gabe, gizatasunez, eta legalki.

Ez dugu presoen umeen egoeraz ahaztu nahi, ez eta pairatzen duten eskubide urraketaz. Lanketa ezberdin batzuk ere garatuko ditugu, “umeen nazioarteko egunean”,azaroaren 20aren bueltan inflexio puntu batekin.

Horrela, Foro Sozialarekin elkarlanean jarraituko dugu, eta talde politiko, zein eragile ezberdinekin elkarrizketak jarraituko ditugu, euskal gizartea eta euskal instituzioak elkarrekin abiatu daitezen.

Jurista munduko kolektiboekin ere lanean jarraituko dugu, presoen eta heuren senideen eskubide urraketekin zer ikusia duen guztiarekin.

Hauek dira, SAREk datozen hilabeteotan emango diauen lanketetako batzuk, lan asko, baina 2018an urtarrileko manifestazioarekin aurrera egingo duena. Berriro ere, euskal gizartearen aniztasunaren eta arduraren eredu bat izango delarik.

Gaur Donostian jai giroan egin ditugun ekimen aldarrikatzaileei amaiera emateko ekitaldia egin dugu San Telmon. Bertan, Joseba Azkarraga eta Bego Atxak hitz egin dute. Hona hemen egunaren laburpen bideoa eta ekitaldian esandakoa:

Duela hiru urte, plaza honetan bertan, ideologia ezberdinetako pertsonen artean hasi ginen ehuntzen SARE HERRITARRA.

Pertsona ezberdinak ginen eta gara, ideologia askotakoak, baina behin betiko bakeren alde lan egiteak batzen gaitu, elkarlanak mendeku gosea ordeztuko duen egoera baten alde.

Gaur, hiru urteren ondoren, orduan hasitako bidea egiten segitzen dugu. Jarritako zailtasunen gainetik, jazarpen polizial eta judizialen gainetik, gaur hemen ozen esan nahi diegu Madrili eta Parisi ez dugula amore emango. Helburu batzuk lortzeko sortu ginen, eta horiek lortzeko lanean jarraitzen dugu, oso argi daukagulako galtzen diren borroka bakarrak albo batera uzten direnak direla.

Ez daukagu ez, bide erreza.

Insitituzioen memoria eza selektiboa da frankismoari edota trantsizioari dagokionez. Memoria oso zorrotza dauka, ordea, ETAz ari garenean, errudunak banan-banan bilatuz, nahiz eta kolektiboki milaka urteko kartzela zigorrekin ordaintzen ari diren. Euren foruetatik dihardu hipokresiak.

Egia da,justiziak ezin duela amnesiarik izan, baina bere interpretazioa eta ekintza politikoa ezin da normalizazio sozio-politikoaren aurka joan.

Jendarteak aurrera egin nahi du, justiziaren ordainketa berrinterpretatuz, baina eskuzabaltasunez, zauriak itxi daitezen.

ETAk 2011ko urrian bere erabaki garrantzitsuena hartu zuen jarduera armatua behin betikoz utzi zuela esatean. Joan den apirilaren 8an erabaki hori berretsi da, armagabetzea gauzatuz.

Paradoxikoki, atxiloketa gehiagorekin erantzun diete aurrerapauso horiei; Audientzia Nazionalak iraganeko gertakizunen sententziak ematen jarraitu du; eta kartzeletan luzerako jarraituko duten presoak daude.

Gobernu espainolak eta bere epailegotzak mendekuan oinarrituta dagoen kartzela politika aplikatzen jarraitzen du, beren legeak ere bete gabe.

Eta jokabide hauen aurrean, geroz eta handiagoa den euskal gizarteko zati baten jarrera argia izan da: horrenbeste urte gogor eta indarkeriaz betetako hamarkaden ondoren ezinezkoa da gorroto eta mendekuzko etorkizuneko elkarbizitza batean pentsatzea. Eta inolaz ere, ez ditu euskal presoak ahaztuko. Euskal gizarteak berreskuratu egin nahi ditu.

Preso, erbesteratu eta deportatuak erdigunean jartzeko egin diren deialdien arrakastak, SAREk gaurkoan antolatutakoa esaterako, adierazten du batzuek ez dutela herri hau ondo ezagutzen; herri antolatu, tolerante eta demokratikoa izateaz gain, elkartasuna adierazten duen herri bat baita. Herri honek badaki memoria izateak eta gogoratzeak gizakiago egiten duela; badaki gertaera mingarriak justiziaz eta eskuzabaltasunez ixteak hobe egiten duela; eta, horrek guztiak sortzen du askatasunean eta berdintasunean oinarritutako kolektibitate bat eta elkarbizitza solido bat.

ETAren armagabetzeak izandako babes soziala, memoriaz beteta zegoena, herriak emandako beste irakaspen bat izan da. Estatu espainolak denbora pasatzen utzi nahi zuen, ETAk amore ematea eta porrota lortzeko, baina gizarte zibilak armagabetzean lagunduko zuen bide bat hasi zuen, bake justu baterantz pausuak emanez, memoria edukiz baina faktura eta interes erantsirik gabe.

Armagabetzea, eta hori nola egin zen, mugarri bat izan da. Euskal gizarteak erabaki garrantzitsu bat hartu du: bake prozesuaren lider izatea. Eta, horretarako, oraindik, bide luze eta zaila dugu aurretik.

Izan ere, zuzenbide Estatuak, “borroka antiterrorista”-ren aitzakian, indarkeria, tortura eta salbuespenezko legegintza aplikatzen zuen, pertsona batzuen eskubide eta askatasunak murriztuz eta demokrata askoren kontzientziak propaganda interesatuarekin anestesiatuz.

Urte hauetako justiziak salbuespenezko araudia, ekintza judiziala, poliziala eta kartzela politika aplikatu du, zuzenbide Estatu baten parametroetatik at gelditzen dena.

ETAk jarduera armatua behin-betiko amaitutzat eman eta 6 urte eta geroago, beharrezkoa da legegintza, doktrina judiziala eta kartzela politika berrikustea.

“Dena ETA da” ideia oinarritzat hartuta, bidegabekeriak egin dira, torturak justifikatu dira, alderdi politikoak legez kanpo utzi dira, komunikabideak itxi dira etab. Azken finean, askatasuna birrindu dute.

Hori honela, Estatuak ez du onartu nahi arazoa ez dela soilik armagabetutako erakunde baten ingurukoa, baizik eta gatazkaren ondorioetan aurrera egiteko exijitzen ari den gizarte batena. Bide horri jarraitzen ez bazaio, konfrontazioa besterik ez dugu izango.

Estatuak “irabazle eta galtzaileen” jokoari eutsi nahi dio, eta horrek konfrontaziozko dinamika batera darama inplizituki, etsaia garaitu arte aurrera eraman nahi duen dinamika, hain zuzen. Adiskidetze logikaren kontrakoa da.

Benetako elkarbizitzarantz aurrerapausoak eman nahi ditugulako, gaur, guretzat hain adierazgarria den leku honetan, euskal gizarte osoari deia egin nahi diogu, haien ideologiak alde batera utzita:

1. Giza eskubideen defentsa denoi dagokigu. Inor ezin da bazter batean gelditu. Eskubide hauek unibertsalak dira, baita preso dauden pertsonentzat ere. Eta euskal presoentzat ere bai. Euskal Herrian nahi ditugu. Eta orain nahi ditugu. Horregatik: 0 km.
2. Larriki gaixo dauden pertsonak kartzelatik kanpo egotea exijitzen dugu. Bizirik eta etxean nahi ditugu.
3. Salbuespenezko legedia amaitzea exijitzen dugu, bidegabea, krudela eta legez kanpokoa delako.
4. Gobernuei, alderdi politikoei eta komunikabideei beste alde batera ez begiratzeko eskatzen diegu, euskal presoen eta haien familien eskubideak urratzen direnean. Era berean, parlamentuko gehiengoek injustiziak ezabatzeko balio behar dute.
5. Dei egiten diegu euskal instituzio guztiei, preso dauden pertsonen eskubideen defentsan aurrea har dezaten. Espainiako Parlamentuari berriz, arauak betetzea exiji dezaten eskatzen diegu.

Gaur 0km kanpaina martxan da. Sentituko gaituzte. Entzungo gaituzte, baina ez da nahikoa, aditzea nahi dugu.

Gaurko eguna ez dugu bukatu nahi gizarte zibila omendu gabe, botoa eman eta herritar izateaz gain, gauzak aldatu nahi dituelako, zentzuzko lana eginez.

Gizarte zibil horri heldu nahi diogu, SARErekin bat egin dezazuen, bakea, elkarbizitza eta konponbidea egingarri egiteko.

Gero eta gutxiago falta da lortzeko.

PREST GAUDE – ESTAMOS PREPARADOS!!!

Eskerrik asko. Lortuko dugu.