Sare eta Salhaketak antolatuta, zigorra jatorritik urrun betetzeak dakartzan ondorioak aztertzeko jardunaldiak Iruñean.

Espetxeen Lege Organiko Orokorrak bere 12. artikuluan dio ezen “establezimenduen kokapena izendatuko diren lurraldeen barnean finkatuko du espetxe administrazioak. Nolanahi ere, lurralde bakoitzak espetxe beharrei erantzuteko eta zigortuen deserrotzea saihesteko establezimendu aski izan dezan ahalegina eginen da”.

Legeak berak finkatzen dio, bada, administrazioari presoak, zigorra beren jatorritik urrun betetzea ahal den neurrian saihestuz, deserrotzea saihestu beharra. Arau orokor hori salbuespenezkoa bilakatu da Espetxe Administrazioak presoek zigorra beren jatorrian edo beren familia errotzea duten tokian betetzeko eskubidea ia salbuespen bihurtu baitu, eta horrek presoei erabateko deserrotzea ekartzen die.

Zigorra gizarte ingurunetik urrun, presondegian sartu aurretik pertsonak bizileku zuenetik urrun, betetzeak bidegabekeria eta arazo handiak ekartzen ditu, ahaide eta hurbilekoen bisita aukera murriztea eta bisitak ahaide eta hurbilekoen gehiegizko ahalegin pertsonal eta ekonomikoarekin egin behar izatea eta, gainera, askatasuneko bizitzara itzultzeko prozesua ikaragarri zailtzen du.
Estatuko Gobernuak emaniko kopuruen arabera, 2017ko otsailaren 9an 200 ziren estatuko hainbat espetxetan zigorra betetzen ari ziren nafarrak edo Nafarroan erroturiko lagunak.

Gainera, 14 gutxienez dira zigorra Frantziako estatuan betetzen ari direnak.

Jardunaldi hauek zigorra jatorritik urrun betetzeak ekartzen duen horren oraingo errealitatea ezagutarazi nahi dute, bai lehen pertsonako kontakizunen bidez bai hainbat ikuspegi profesionaletatik ikusita. Baina proposamenak egiteko aukera ere egonen da, beharbada berriak ez izan arren urruntzea bukarazteko beharrezkoak baitira.

Jardunaldiak maiatzaren 31n eta ekainaren 1ean izanen dira Kondestablearen Jauregian (Kale Nagusia, 2, Iruña), 19:00etatik 21:00etara.

MAIATZAREN 31, 19:00etan

– Mertxe Txibite, preso ohia
– Preso ohi baten ahaidea
– Patricia Moreno: legelaria
– Ana Laura Gil: psikologoa
– Irakasle bat

EKAINAREN 1a, 19:00etan

– Libertad Francés: SALHAKETA NAFARROA-ko koordinatzailea
– SARE HERRITARRA
– Juanje Soria: Foro Soziala
– Josu Beaumont: abokatua eta preso ohia

Madrilen izan dira aste honetan Sareko hainbat ordezkari, euskal presoek bizi duten egoeraren berri emateko.

Bilerak egin dituzte hainbat alderdi politikoetako ordezkariekin eta hitzaldia eman dute Euskal Etxean, “ETAren armagabetzearen ondoren, zer?” galderaren haritik, presoen egoera hizpide hartuta. Justizia Sailburu ohi eta Sareko bozeramaile Joseba Azkarraga, Administrazio Zuzenbideko katedradun Iñaki Lasagabaster eta espetxeko funtzionario ohi eta Saremo kide Pepe Mouliá izan dira hizlariak.

Hitzaldiaren aurretik Espainiako Kongresuan izan ziren Sareko ordezkariak, bertan PSOEko Margarita Roblesekin, ERCko Esther Capellarekin, PDECateko Lourdes Ciurorekin, EAJko Mikel Legardarekin eta Podemoseko Nagua Alba eta Eduardo Maurarekin bildu ziren. Batzuekin lehendik harremana bazegoen arren, Sarek Madrilen honelako bilera erronda egiten duen lehen aldia izan da; garrantzitsua izango da aurrerantzean ere harreman hauek mantentzea.

Madrilera egindako bidaia baliatuta Sara Majarenas eta Izarren egoera zuzenean ezagutzeko aukera izan du Sarek. Egoera gogorrean bizi dira, eskubideak urraturik dituztela. Izarrek bere askatasunaren truke lortu du amarekin egotea, Izarrek preso jarraitzen du. Horregatik, Sareren ustez, amaren zein alabaren eskubideak errespetatuak izan daitezen ezinbestekoa da Sara eta Izar lehenbailehen Donostira ekartzea.

SARE herritarrak eskerrak eman nahi dizkizue, lehenik eta behin, gaur Gasteizko kaleetan ibili zareten guztioi. Milaka eta milaka pertsona bildu gara Parisko eta Madrilgo Gobernuei eta herrialde horietako organo judizialei larriki gaixorik dauden presoentzako justizia eta gizatasuna eskatzeko.

Desde la Red Ciudadana SARE, eskerrik asko, en primer lugar, a todos y todas las que habéis caminado hoy por las calles de Gasteiz. Nos hemos reunido miles y miles de personas para exigir a los Gobiernos de París y Madrid, y también a los órganos judiciales de esos Países, justicia y Humanidad, justicia y humanidad para los presos y presas gravemente enfermos.

Salatzen dugu gobernu horiek eta beren organo judizialek ez dutela beren legeria eta Europako legeria betetzen, 2006ko Urtarrilaren 11n Europako Ministro Kontseiluko komiteak gomendatu bezala, nahiz eta estatu-kide gisa lege horiek betetzera behartuta egon.

Osasunerako eskubidea oinarrizko eskubidea da, baina, horrez gain, eskubide unibertsala ere bada, eta pertsona guzti-guztiei zor zaie, aske zein preso egon. Inongo lege eta arautan ez da esaten pertsona batek, aske ez egoteagatik, osasuna eta tratu duina izateko eskubiderik ez duenik.

Salatzen dugu. Denunciamos el incumplimiento que estos Gobiernos y sus órganos judiciales hacen de su propia legislación y también de las Reglas Penitenciarias europeas. Reglas adoptadas como recomendación del Comité de Ministros del Consejo de Europa, el 11 de enero de 2006. Reglas que como estados miembros, están obligados a cumplir.

El derecho a la salud es un derecho fundamental, pero es también un derecho universal, que debe de ser respetado para todas las personas, estén presas o estén en libertad. No existe ley, ni reglamento, ni norma alguna, que indique que cualquier persona, por el hecho de estar privada de libertad, debe ser, también, privada de su derecho a la salud y a un trato digno.

Salatzen dugu Espainiako Gobernuak duen mendekuzko jarrera; eta baita Justiziaren zati baten onespena ere, oso esaneko eta otzan jarduten baitu eta espetxean mantentzen baititu osasun faltagatik aske egon behar luketen eta beren gaixotasunak artatzea beharrezko duten pertsonak.

Salatzen dugu. Denunciamos, la actitud vengativa que desarrolla el Gobierno Español, con la aquiescencia de una parte de su Justicia, que actúa de manera obediente y sumisa, manteniendo en prisión a personas cuyo estado de salud exige ser puestas en libertad y ser tratadas de sus enfermedades, fuera de los muros de la prisión.

Salatzen dugu Espainiako Gobernua, xantaia eta salerosketa politikorako erabiltzen baititu pertsona horien osasuna eta bizitza. Gobernu horrek adierazi du egoera jakin batean soilik askatuko dituela larriki gaixo dauden presoak: laster hilko direla ziurtatuta dagoenean. Adierazpen horrek, Espainiako Gobernuaren mendekuzko izaera negargarria erakutsi ez ezik, argi eta garbi hausten ditu gai horri dagozkion bere legeak eta Europakoak. Larriki gaixo dauden presoak berehala askatu behar dira, baina ez hil daitezen, baizik eta, hain zuzen ere, ahal izanez gero, askatasunik gabeko urte horietan galdutako osasuna berreskura dezaten.

Egia da gaixotasun larri bat duen pertsona bat espetxetik ateratzeak ez duela gaitz sendaezin bat osatzea bermatuko, baina pertsona horrek hobera egin dezan eta bilakaera geldoago bat izan dezan lagunduko du, zalantzarik gabe, baita une kritiko gutxiago izan ditzan ere, eta ez mediku-tratamenduagatik soilik, baita giro-aldaketak pertsona horrengan izango duen eragin positiboagatik ere.

Azkenik, SARE Herritarrak adi egon dadin eskatzen dio euskal gizarteari. Ez diezaiela utz isiltasuna berdin jarraitzeko babes gisa erabiltzen. Goratu dezala ahotsa eta esan dezala ozen:
SALATZEN DUT!

Salatzen dugu. Denunciamos, a quienes desde el ámbito de la política, la comunicación o la justicia… miran hacia otro lado. Denunciamos a quienes renuncian a levantar su voz contra tanta vulneración de derechos, que en casos como estos, están poniendo en grave peligro la vida de personas que se encuentran privadas de libertad.

Ojalá, no tengamos que lamentar en fechas próximas, el fatal desenlace de alguna de estas personas gravemente enfermas, pero si esto ocurre, será ya tarde para las lamentaciones. No solo serán responsables, aquellos que, de manera directa, se han negado a su puesta en libertad. Serán responsables, asimismo, aquellos otros, que han preferido obviar esta situación y han dejado que se continúe practicando una política penitenciaria que permite el aniquilamiento de estas personas. Personas a las que se puede privar de libertad, pero a las que no se puede, legalmente, privar de la salud.

Es verdad, que la excarcelación de una persona aquejada de un enfermedad grave, no garantiza la sanidad de un mal incurable, pero, sin duda, permite una mejoría y una evolución más lenta y con menos episodios agudos; no solo por el tratamiento médico, sino también por el cambio de ambiente que contribuye positivamente.

Por último, Desde la Red Ciudadana SARE, pedimos a la sociedad vasca, que se mantenga alerta. Que no permita que su silencio sea utilizado como apoyo para continuar igual. Que levante su voz, y diga con fuerza.

SALATZEN DUT. YO DENUNCIO.

Oierrek askatasuna bereskuratu ondotik, dei egiten diogu euskal jendarteari maiatzaren 6ko manifestazioa parte hartzera.

Atzo jaso genuen albistea, Oier Gomez, larriki gaixorik dagoen euskal presoa azkenean bere askatasuna berreskuratuko du. Berandu dator erabakia, Oier aspaldian kanpoan behar zuen dagokion tratamendua jasotzeko egoera eta bere bizitza muturreraino eraman gabe.

Gasteizen jaso genuen albistea, Oier etxera gunean, harremanetarako eta mobilizaziorako prestatu genuen karpan. Hainbat alderdi eta sindikatu izan ziren bertan baita eremu ezberdinetako eragileak ere: auzo elkarteak, ingurugiroaren babeserako eremua,  mugimendu feminista, LGTBIQ mugimendua, gazte mugimenduak, lautadako bizilagunak, euskalgintza, hezkuntza, osasungintza…

Albistea jaso eta ondorio bateratua atera genuen, lanean jarraitu behar dugula beste larriki gaixorik dauden euskal preso guztiak askatu arte. Horretarako, hurrengo pauso bezala, maiatzaren 6an Gasteizen egingo den manifestazioan parte hartzera deia luzatu genuen.