Sare Arrasatek “Kalean behar lukete. Giza eskubideak, Konponbidea. Bakea” manifestua aurkeztu du hainbat herritarrekin batera.

Euskal Herrian eta Arrasaten, hamaika izan dira azken urteetan gatazkaren konponbidearen alde bultzatu diren ekimen eta ahaleginak. SARE, euskal preso, iheslari eta deportatuen giza eskubideen aldeko herritarren sarea ere,konponbidearen aldeko indarrak biltzeko sortu zen eta sorreratik aldarrikapen argiak jarri zituen mahai gainean:

• Euskal presoei ezarritako dispertsio politikaren amaiera.

• Euskal presoen isolamendu eta bakartze egoerekin amaitzea.

• Gaixotasun larriak dituzten presoen kaleratzea.

•  70 urtetik gorako adina duten presoak eta zigorraren 3/4k eta 2/3ak beteta dituztenen kaleratzea.

• Bizi osorako zigorra eta espetxealdi luzapena ahalbidetzen duten lege eta egoerak indargabetzea.

Zoritxarrez ordea, gaur eta hemen, gatazkaren arrazoi eta ondorioek bere horretan diraute. Horren erakusle argia dira, euskal preso, iheslari eta deportatuen eskubideek egunero urratuak izaten jarraitzen dutela.

Preso arrasatearren kasuan, hauxe da une honetan eskubide urraketen mapa larria: Unai Parot: 27 urte kartzelan – Puerto de Santamarian preso (1.020 km), Josu Arkauz, 25 urte kartzelan, Murtzian preso (818 km), Aratz Gomez, 17 urte kartzelan – Ocañan preso (513 km), Premin Sampedro 15 urte kartzelan – Jaenen preso (766 km), Txus Goikoetxea, 15 urte kartzelan –  Sevillan preso (960 km), Julen Mendizabal, 3 urte kartzelan – Osnyn preso (875 km),eta Kepa Arkauz, 3 urte kartzelan – Meauxen preso (867 km).

Aipatutako herriko presoen egoera larria eta salbuespenezkoa bada, gaurko agerraldian, Josu Arkauz eta bere egoera berean aurkitzen diren beste 6 euskal presoren muturreko egoera nabarmendu eta egiten ari diren injustizia irmoki salatu nahi dugu. Izan ere, preso hauek, epaileek ezarritako zigorra beteta izanik oraintxe bertan kalean egon behar lukete. Aurten bete ditu Josuk 25 urte espetxean eta europar legediak ezarritakoari muzin eginez, 2023ra arte atzeratu diote espetxetik irteteko data.

Funtsean, Josu eta gainontzekoen kasuan, hauxe da gertatzen ari den bidegabekeria:

• Frantziar estatuan zigortuak izan ziren, bertan bete zuten zigorra eta Espainiara estraditatuak izatean, Espainiak ez die Frantzian betetako zigorra kontuan hartu nahi, zigorra berriz betetzera derrigortuz.

• Europak, irizpide honen kontrako erabaki marko bat hartu zuen ondoren (2008/675/Jal erabakia) eta hain justu, Auzitegi Gorena, erabaki marko hau aplikatzen hasi zen, Frantzian betetako zigorrak, Espainian preso zeudenei deskontatuz.

• Espainiar gobernuak lege bat atera zuen ordea, euskal presoei araudi hau ez aplikatzeari buruzkoa.

• Honekin batera, espainiar epaitegiek interpretazio juridiko hau europar auzitegiek argitu dezaten utzi ordez, auzia katramilatu dute eta agerian utzi, ez dietela auziari buruz europar auzitegiei galdetu nahi. Justiziari ateak zabaldu ordez, mendeku politika ezartzen jarraitu  nahi dute. Ondo dakitelako zein izango den Europaren erantzuna.

• Une honetan, preso hauen abokatuek, beharrezko errekurtsoak aurkeztu dituzte Espainian eta baita Europan ere. Luze joko du erantzunak ordea, justizia berandu iritsiko da eta mendekua betikotu egin daiteke.

Denbora luzea daramagu egungo kartzela politika behin betiko aldatu dadila eskatzen. Estatu espainiarrak bere legea zein Europako legedia bete dezatela eskatzen. Europako estatuetan aurrez bete diren espetxe zigorrak kontutan hartzen badira, zergatik ez du espainiar estatuak araudi hau errespetatu eta aplikatu nahi?

Konbentzituta gaude, Parotdoktrinakin gertatu zen bezela, Europak espainiar estatua eta justizia sistema berriro lotsaraziko dituela. Zoritxarrez ordea, hau gertatzerako berandu izan daiteke, beranduegi askoren kasuan eta bitartean euren mendekua jasaten jarraituko dute preso hauek eta denborak aurrera egin ahala, zerrenda beltz horretara gehitzen joango direnak. Denbora aurrera doa eta herri honek ezin du itxaron. Harria bera bakarrik ez da mugituko, guk mugituko dugu.
Arrasaten ere, ahotsa altxatu nahi dugu, herritar, alderdi politiko eta instituzioei giza eskubideen aldeko tren honetara igo daitezela eskatu nahi diegu, injustizia salatzeko dinamikara batu daitezela. Beste alde batera begiratu gabe, pausuak emateko unea delako. Guztion artean, behin betiko konponbidea eraikitzeko unea delako. Hamarkadatako sufrimenduari amaiera emateko unea. Bake justu eta iraunkorrerako unea. Euskal preso, iheslari eta deportatu guztiak etxeratzeko bidean, urratsak emateko unea.

Bizikidetzan oinarrituriko eskenatoki berri bat eraikitzeko premiazko neurriak behar ditugu, borondate politikoak, legediak eta erabakiak egungo egoerara moldatu behar ditugu. Sufrimenduak amaitu egin behar du, guztiontzako. Bizikidetzarako ezinbestekoa delako sentsibilitate desberdinen egiak euren tokia izatea, gertatutakoa berriz ere ez errepikatzea lortzeko.

Gaurko agerraldiarekin, hemen gaur bildu garen herritarrek, Josu eta gainontzeko preso, iheslari eta deportatuen egoera salatu eta haien giza eskubideak bete daitezela eskatzeko, martxan jarriko dugun dinamikaren berri eman eta bertan parte hartzeko gonbitea luzatu nahi dugu.

KALEAN BEHAR LUKETELAKO. Giza eskubideak. Konponbidea. Bakea.

Sare Lasartek hainbat herritarrekin batera, kultur jaialdia antolatu zuen Ibon Fernandez Iradi, larriki gaixorik dagoen presoaren etxeratzea eskatzeko

“Txalaparta doinuek eman zioten hasiera ekitaldi xumeari. Larriki gaixo dagoen  Ibon Fernandez Iradi presoaren askatasuna aldarrikatu asmoz, elkartasun jaialdia antolatu zuten atzo, herriko plazan,. Gaur egun preso gaixoek kartzelatan bizi duten egoera azaleratu zuten bertan bildutakoek. Ekitaldiaren hasieran, irakurle txokoko kideek, Ibon Fernandezen idatzi bat irakurri zieten bertaratutakoei. Aita izango zela jakin zueneko idatzi bat hain zuzen.

Ane Labaka herriko bertsolariak hartu zuen mikrofonoa ondoren eta Iboni jarritako bertso sorta bat abestu zuen orduan, Okendon bildutakoen laguntzaz. Presondegietako egora zail eta mingarria ekarri zuten gogora bertso horiek. Horrekin batera, presoen senideek, kartzelatara egin beharreko bidaietan, errepideetan izan ohi dituzten zailtasun eta arriskuak ere agerian gelditu ziren atzo.

Xumela Kantu Taldeko lagunak ere bertan izan ziren. Beraien txanda izan zen gero. ‘Kalera kalera’ abestia kantatu zuten lehenengo eta ‘Epo ita ita ye’ abestu eta dantzatu zuten amaitzeko.”

Kronika: Txintxarri.eus

Azaroaren 20an Oiartzunen egingo den Bizikleta Martxara deialdia egin dute hainbat lagunek

Lasarte-Oriako Sarek antolatuta, atzo arratsaldean Ibon Fernandez Iradi euskal presoaren egoeraren berri emateko mahai-ingurua egin zuten kultur etxeko hitzaldi aretoan. Fernandezen abokatu Maritxu Paulus eta arreba Ane Fernandez izan ziren hizlariak; moderatzailea, herriko Sareko kide Ixiar Arteaga. Hainbat herritar gerturatu ziren ekitaldira.

“Prozesu hau borroka bat izaten ari da; galtzeko ez daukagu ezer, eta horretan jarraituko dugu”. Maritxu Paulus Ibon Fernandez Iradiren abokatuaren hitzak dira, atzoko mahai-inguruan esandakoak. Euskal presoaren egoeraz mintzatu zen abokatua luze eta zabal, Ibon Fernandezen arreba Anerekin batera. Moderatzaile lanak Ixiar Arteaga herriko Sareko kideak egin zituen.

Kronika: Txintxarri.eus

Ibon Fernandezen prozesuak, borrokak, hainbat kapitulu izan ditu azken urteotan. 2003ko urtarrilaren 4an atxilotu zuten, eta 30 urteko kartzela-zigorra ezarri. Gerora diagnostikatua izango zitzaion gaixotasunaren lehen sintomak “2010 urte amaieran” sentitzen hasi zen, Ane Fernandez arrebak zehaztu zuenez: “Gaizki sentitzen hasi zen Ibon, gorputzeko atal desberdinak minbera zituen; urgentziaz ospitalizatzea eskatu genion espetxeari, baina urtebete behar izan zuten horretarako, oso latza izan zen. Argibideak eskatzen genizkien medikuei, eta esaten ziguten presoen artean inor ez zegoela larri”. Beste gogoeta bat ere gehitu zuen Ane Fernandezek: “Hasieratik egin zitekeenetik gero benetan egin zenera, gauza asko galdu ziren bidean”.

2012ko udazkenean eritasunaren sintomen agerraldi gogor bat pairatu zuen Ibonek. Toulouseko Purpan ospitalean hainbat proba neurologiko egin eta esklerosi anizkoitza diagnostikatu zioten. Maritxu Paulus abokatuak zehaztu zuenez, une horretantxe Ibonen “kartzela-zigorraren suspentsioa” eskatu zuten: “Argitu behar da eskatzen duguna zigorraren suspentsioa dela, ez askatasuna; berez, Ibonek zigorraren 20 urte bete arte, 2023ra arte ezingo luke ezer eskatu, baina osasun-arazo oso larriak dituzten presoek egin dezakete, salbuespen neurri gisa. Dena den, epaitegian suspentsioa emango baligute ere, sei hilabetero mediku batek osasun-azterketa egingo lioke Iboni, eta ebatzi kalean jarraitu edo espetxera bueltatu beharko lukeen”.

Epaiketa, azaroaren 24an

Kartzela-zigorraren suspentsioa emateari ala ez emateari buruzko auzia azaroaren 24an izango da. Dena den, egun horretan ez da “ezer” jakingo, Paulusek nabarmendu zuenez: “Auzia egun horretan izanda ere, erabakia hilabete batera eman ohi dute; beraz, gabonetarako eman dezakete. Hala ere, baliteke are gehiago luzatzea, 2017ra arte, epaileek informazio osagarria eska dezaketelako”.

Azaroaren 24ko hori ez da Ibon Fernandezen auziari buruzko lehenengo epaiketa izango, ezta gutxiagorik ere. Presoak berak, senideek eta abokatuek epaitegietan egindako ibilbidea luzea izan da oso. 2014. urte hasieran kartzela-zigorraren etetea eskatu zioten epaileari, Kouchner legearen pean (epaileak izendatutako espezialista desberdinek ebaztea ea presoak pairatzen duen gaixotasuna bateragarria den espetxean egotearekin ala ez). Urte horretako otsailean bi medikuk ebatzi zuten biak ez zirela bateragarriak, baina fiskalak zigorra etetearen aurka egin zuen. Handik hilabete batzuetara, ekainaren 20an, epaileak etenaren alde ebatzi zuen baina espetxean jarraitu zuen Ibonek, estatu frantsesean bizitzeko debekuaren afera zela-eta. Urte horretako urriaren 25ean, Frantziako Dei Auzitegiak 2015eko martxora atzeratu zuen erabakia (hirugarren mediku azterketa bat eskatuz), eta gero, maiatzaren 7ra. Egun horretan Ibon Fernandezen zigorra etetearen aurka deliberatu zuen auzitegi horrek. Maiatzaren 12an helegitea jarri zuen Ibon Fernandezek Kasazio Gortean.

“Frantziako Auzitegi Gorenak hautsi egin zuen Dei Auzitegiaren erabakia; ez da ohikoa izaten hori, ez bakarrik euskal presoen kasuetan, baizik eta afera denetan”, ohartarazi zuen Paulusek. Prozedura berrabiarazi egin da, eta esan bezala, auzia azaroaren 24an izango da. “Gorenak erabakia hautsita ere, tentuz jokatu behar dugu, eta esperantza gehiegirik ez eduki”, gehitu zuen euskal presoaren abokatuak.

Paulusek jakinarazi zuenez, Auzitegi Gorenak ebatzi du Dei Auzitegiaren erabakia bertan behera uztea ez direlako betetzen Ibonen eritasuna eta espetxean jarraitzea bateragarriak izateko baldintzak: “Besteak beste, Dei Auzitegiak emandako epaian zehazten zen hilero-hilero neurologoa, esklerosia artatzeko espezialista nagusia ikusi behar zuela Ibonek, baina ez da horrela izan. 2014an pasa zuen ‘kontsulta’ neurologoarekin, telebista bidez; geroztik, ez du ikusi. Argi utzi nahi dut estatu frantsesa ez dela izan espainiarra baino hobea kasua artatzerakoan: mediku azterketak egiterakoan beso eta hankak lotuta zeuzkan Ibonek, edota ospitalea itxi egin zuten hara eraman zutenean”.

“Ibon Fernandez nola dago gaur egun?”

Hori izan zen Ixiar Arteagak atzo hizlariei egindako galderetako bat. Ane Fernandez arrebak jakinarazi zuenez, “gaizki samar dabil orain, gaixotasunaren aztarnak ditu, sentsibilitate-arazoak, gorputzaren ezkerraldean batez ere; edozein infekzio txikik kalte handiak eragiten dizkio, eta lo egiteko arazoak ere baditu. Horri guztiari gehitu behar zaio espetxeko zerbitzu eta baldintza eskasak. Hala ere, Ibonen jarrera ez da pasiboa, ahal duen heinean prebentzio-lana egiten du, elikadura ahal bezainbeste zainduz, esaterako”.

Ibon Fernandezen jarrera pasiboa ez den heinean, gizartearena eta agintariena ere horrelakoa (pasiboa) ez izatearen garrantzia azpimarratu zuten. “Geldirik eta eserita ez da indarrik egiten guk nahi dugun noranzkoan; bultzatzeko ahalegina egin behar da”, nabarmendu zuen Fernandezek. Paulusek, bere aldetik, gogorarazi zuen “oso garrantzitsua” dela gizarteak aktiboki adieraztea ez legokeela arazorik Ibon kalean egotearekin, “frantziar epaileei hori ikusarazi eta konbentzitzeko”.

Lasarte-Oriako Sare ez dago geldirik, inola ere: datorren asteko ostiralean, hilak 11, kultur ekitaldia antolatu du Okendo plazan. Eta azaroaren 19an, larunbatarekin, Bagoaz elkarteak deituta, Baionako Euskaldunen plazatik abiatuko den manifestaziora joateko gonbita ere luzatzen du Sarek. 17:00etan hasiko da.