Maiatzaren 14an eta 15ean “Hartu trena!” dinamikaren baitan kokatzen dugun inflexio puntua burutuko dugu herri guztietan.

2011ko urritik, ETAK bere jarduera armatua bertan behera utzi zuenetik, lau urte baino gehiago igaro dira. Urte horietan, espetxe legedi baten objektu direlarik, euskal presoen, iheslarien eta deportatuen eskubideak urratuak izaten ari dira.

Orduan, zaila izango litzateke imaginatzea hainbeste hilabeteren ostean egoerak berdin jarraituko zuenik; are gehiago, txarrera egin du egoerak. Modu honetan, elkarbizitza lortzeko bidea gero eta zailagoa bilakatu nahi izan dute.

Hau esanda, asko izan dira konponbidearen, giza eskubideen eta bakearen alde egindako mobilizazioak. Orain, “Hartu trena” dinamikaren baitan, SARE herritarak inflexio puntu bat antolatu du maiatzaren 14 eta 15erako.

Herri bakoitzak, auzo bakoitzak, gaur egun euskal preso zein euren senideei urratzen zaizkien giza eskubideen defentsan ekimen ezbedinak antolatuko ditu. Gaur egungo espetxe politikaren bitartez, ehundaka senidek milaka kilometro egiten dituzte astebururo, larriki gaixo dauden presoek espetxean jarraitzen dute, eta salbuespenezko legeak mantentzen direla argi eta garbi ikus daiteke, besteak beste, euskal presoak isolatuz.

Herri bakoitzak bere dinamikak aurrerago iragarriko ditu, baina aurreratu dezakegu ideologia anitzetako pertsonak bilduko diren ekimenak egongo direla, plazak edo tren getokiak bezalako marko lokaletan bat eginez. Pertsona hauek, giza eskubideen defentsan batuko dira; beste behin ere, bakearen eta konponbidearen alde, herritarrak kalera aterako dira.

Bestalde, mila preso eta iheslari ohi inguruk apirilaren 17an Bilbon burutuko den manifetazioari begira gure iritzia azaleratu nahiko genuke.

Urruti kokatzen den 2011ko data horretatik, euskal presoen kolektiboak pausoak eman ditu, salbuespenezko egoera baten amaiera bilatu nahi duten pausoak. Gure herrian hainbeste sufrimendu eragin duen gatazka bati amaiera eman nahi dio kolektibo honek bere pausoekin.

2013ko abenduan, kolektibo honek dokumentu bat argitara eman zuen Durangon. Foro Sozialaren gomendioekin bat eginez, egindako mina aitortu eta espetxe legedia aplikatzeko prest zeuden hauek.

Espainiako Gobernuak mutu egoteaz gain, gorra dirau. Bere politika salbuespenezko legedi bat martxan jartzean zentratu da, eskubideak urratzen dituena, Espainiako legediaren oinarriekin talka egiten duena. Gainera, nazioarteko legediekin talka egiten du, nahiz eta hauek betetzera derrigortuta egon.

Orain dela egun batzuk, martxoaren 13an, Gipuzkoan kokatuta dagoen Usurbil herria ehundaka preso ohiek emandako pauso berri baten lekukoa izan zen. Aurrera egiten jarraitzeko beharra azpimarratu zuten, beste behin ere.

Eta ez zuten legeak barnebiltzen ez duen zerbait eskatu. Espainiako Gobernuari eskatzen zaiona, salbuespenezkoa legedia bertan behera uztea da, gure herrian existitzen den minari min gehiago gehitzea helburu duena.

Urrunketa eta dispertsio politika honekin bukatu beharra dago, senide zein lagunei eragiten diena zuzen zuzenean: senide eta lagunak ez dira inoiz kondenatuak izan. Gaixo dauden presoen askatasuna ere ezinbestekoa da, eta hala adierazi zuten orain dela aste batzuk Euskal Herriko zenbait alkate esangurtasuk. Salbuespenezko legediarekin lehenbailehen amaitu beharra dago, eta horretrako, edozein herritarren parte hartzea ezinbestekoa izango da. Egoera honekin bukatzeko unea da eta elkarbizitza nagusi izango den herri batera pausoak ematen jarraitu behar dugu; herri honek merezi du eta.

Ezin diogu prozesu honi amaiera eman; ez, honen ondorioak mantentzen badira gutxienez. Eta gure herriko gatazkaren ondorioak dira, besteak beste, bortizkeriaren biktima ezberdinak, errespetua eta babesa zor zaizkienak; baina ezin ahaztu Espainiako eta Frantziako 74 espetxe ezberdinetan 400 bat euskal preso daudela gaur egun. Egoera hau mantentzen den heinean, zoritxarrez, gatazkak bizirik iraungo du, eta gure seme – alabei etorkizun hobea uzteko aukera galtzeko arriskua izango dugu.

Horregatik, SAREtik, eta Euskal Presoen Kolektiboak har ditzakeen erabakiak errespetatuz, pasadan martxoaren 13an Usurbilen iragarri zuten apirilaren 17ko Bilboko manifestaziora atxikitzen gara. Gure izenean, giza eskubideak, euskal presoenak barne, urratuak izan ez daitezela argi eta garbi esan ahal izateko.

SAREk ez du uste modu positiboan emandako pausoak gaur egun bezala jarraitzea denik. SAREk, etorkizun hobe eta justuago baten alde lan egiten jarraituko du.

Giza eskubideen trena Durangora iritsi da Gorka Fraile, larriki gaixorik dagoen presoaren askatasuna eskatzeko.

Eskubide urraketa larri hau salatzeko helburuarekin ekimen ugari antolatu dituzte datozen egunetarako:

> Apirilak 6, 19:00 Plateruenean
BIDEO PROIEKZIOA

Lekukoaren aurkezpena.
“Dispertsioaren hegiak / Los vértices de la dispersión” dokumentalaren proiekzioa.

> Apirilak 12, 19:00 Pinondo Etxean
MAHAI INGURUA

–  Gotzone López de Luzuriaga
–  Inma Berriozabal
–  Oihana Barrios (psikologa)
–  Mikel Urra (medikua)

> Apirilak 23
TREN IBILTARIA

Martxoaren 27ko igandean, “Noticias de Navarra” egunkariak dispertsio politikaren ondorioak barnebildu zituen erreportaje batean, zehazki, txikiengan dispertsioak dituen eraginak barnebildu zituen.

Erreportaje honetan, datu ezberdinak argitaratzen dira. Besteak beste, guztira 91 dira dispertsio politika pairatzen duten haur nafarrak; hauetako 22 senide zuzenak dira (aita edo amaren bat espetxean dute) eta beste 69ek senideren bat dute espetxean, nahiz eta euren gurasoak ez izan hauek.

Jakitera eman dituzten zifrak hurrengoak dira:

1.400 kilometro

Batez beste haurrek bisita bat egin ahal izateko bidaiatu behar dituzten kilometroak dira.

58 pertsona daude preso.

Euskal Herriko 392 pertsona preso dauden arren, 58 nafarroakoak dira.

16 pertsonek

bizitza galdu duten errepidean, bisita bat egitera zihoazela edo honetan bueltan zeudela.

Presoen %42 a

euren jaioterritik 800 kilometro baino urrunago daude. Beraz, bisita bat egiteko, 1600 kilometro baino gehiago egin behar dira: 800 joateko eta beste 800 bueltatzeko.

Guztira, 900 bat pertsona

ateratzen direla errrepideetara bisita bat egin ahal izateko kalkulatzen da.

Erreportajearekin amaitzeko, hezkuntza, osasun eta erlazio eskubideak urratuak direla argi eta garbi irakurri daiteke. Besteak beste, adingabeek, eskola egunak galtzen dituzte, klasekideekin harremanak galtzen dituzte edota estresa eta nekea pairatu behar dute, bidaien ondorioz.

Honen inguruan sentsibilizatzeko, apirila amaieran, Etxeratek, psikologoekin, hezitzaileekin eta politika hau pairatzen dutenekin hitzaldi ezberdinak egingo ditu; bertan, txikiengan dispertsioak zer nolako eraginak dituen azalduko dituzte.

Nola eragin die dispertsioak euskal presoen seme-alabei?

Olatz Iglesias, Ekai Prieto eta Peru del Hoyo gazteen lekukotza izan dugu Faktorian. Euskal presoen sakabanatze politikaren errealitatea ezagutarazteko asmoz, Etxerat elkarteak antolatutako “Haurrak eta Dispersioa” hitzaldi sortan hartuko dute parte.

“Gure konpromezua serio eta irmo harturik, mendiko kirolariok bat egiten dugu Sarek abian jarritako  giza eskubideen aldeko trenarekin; hori dela eta gure bagoia betetzera goaz!”

Giza eskubideen aldeko trena tontorreraino eramateko, herritarron inplikazioa ezinbestekoa da. Horretarako mendiko botak eta motxila prestatzen hasi eta gurekin batera, Apirilaren 3an egingo dugun Lau Tontorretara ekimenean parte hartzeko gonbitea luzatzen dizuegu.

Ekimen honen oinarria, Hego Euskal Herriko 4 tontor kuttunen aldibereko igoeran datza. Honako mendi hauek izango dira gure aldarrikapenen topaleku, goizeko 9:30 izanik hitzordua:

– Araba aldetik: Gorbeia, Murua herritik abiatuz
– Bizkaia aldetik: Anboto, Urkiolatik abiatuz
– Gipuzkoa adetik: Txindoki, Larraitzetik abiatuz
– Nafarroa aldetik: Beriain, Arbizu herritik abiatuz

Mendira bidean elkar topatuko dugulakoan, animatu eta  mezua zabaldu!

#HartuTrena

> Atxikimenduak

40 lagun inguru bildu ziren atzo Iruñeako Condestable jauregian pertsona askorentzako tabua den gaia lantzeko: emakumea eta kartzela. Giro hurbil eta atseginean lehenengo eskuko iritzi eta bizipenak entzun ahal ziren jauregian.

Oihana Etxebarrietak, Euskal Herriko Bilgune Feministako kideak, Urtza Alkorta sarekideak eta preso ohia eta senide den Mila Jimenezek hainbat gai mahaigaineratu zituzten: nola eragiten dion dispertsioak emakumeari, nolako harremanak dituen emakumeak espetxean, nola bizitzen duen amatasuna…

Hitzaldi honen harira, SARE herritarrak Bilgune Feministarekin batera, emakume euskaldun presoak pairatzen duten egoeraren inguruko dosierra prestatu du:

Prentsaurrekoa eskeini dugu Bilboko La Bolsa eraikinean, Audientzia Nazionaletik heldu zaigun azken autoaren berri emateko.

Auto honetan, Andreu epaileak ez esan zion Espainiako Polizia Nazionalaren eskakizunari: urtarrilaren 9an Sarek egindako kuestazioan bildutako diruaren nondik norakoak ikertzea.

Prentsaurrekoan, Joseba Azkarragak eta Ainhoa Azkaratek legegile talde batez lagunduta, jarraipen hauek salatu dituzte, Sareren lanaren ildoak berdinak direla aldarrikatuz: “Euskal preso, iheslari eta deportatuen eskubideen alde lanean jarraituko dugu, gardentasuna mantenduz”. Gainera, orain dela urtebete baino gehiago hartu ziguten diru kopurua oraindik bueltatau ez digutela salatu dugu, “eta orain, argi dago, diru hau bueltatu beharra dagoela, argi geratu baita orain dela urtebete egon zen operazioak ez daukala justifikaziorik”.

Bukatzeko,gure lanarekin jarraituko dugula argi eta garbi utzi dugu eta, beste behin ere, gure lanarekin jarraitzeko euskal jendarteari laguntzeko dei egin diogu.

Horretarako, bazkide egiteko deia luzatzen diogu gure lana beharrezkoa ikusten duen edonori, informazio guztia sare.eus web orrian topatuz.

Gaurko egunean, pozezko albistea jaso dugu: Lorentxa Guimonek ez du espetxean jarraituko.

Pozez hartu dugu albistea; bai, pozez. Izan ere, ez genituzke horrelako albisteak jaso behar, batez ere, gaixo dauden presoek etxean beharko luketelako, denak, salbuespenik gabe. Bai Frantziako estatuko espetxeetakoei dagokienez eta Espainiako estatuko espetxeetakoei dagokienez ere bai. Sufrimenduari ateak itxi nahi dizkiogulako, lehenbailehen, eta herri honek merezi duen konponbide eta bizikidetzari ateak parez pare ireki.

Beste behin ere, larritasun egoera gorenean aurkitu behar izan da Lorentxa Guimon epaia bere alde agertzeko. Erietxean behin baino gehiagotan bukatu behar izan du azkenean, baldintzapeko askatasuna lortzeko. Ezin da errepikatu. Ez da posible. Hasieratik, preso dagoen pertsona bati gaixotasun larria diagnostikatzen dioten unetik, pertsona horrek ezin du espetxean jarraitu. Giza eskubideen kontua da larriki gaixo dagoen presoa etxean egotea; espetxe politika ankerrenaren adierazle da espetxean pertsona hauek mantentzea. Argi eta garbi: gaixo dauden presoek etxean egin behar diote aurre gaixotasunari, euren eremu afektibotik hurbil. Aitzakirik gabe, salbuespenik gabe.

Oraindik ere, gaixorik dauden presoak ditugu espetxeetan. Jose Ramón Lopez de Abetxuko, Aitzol Gogorza, Garikoitz Arruarte, Gorka Fraile, Ibon Fernandez Iradi, Iñaki Etxeberria, Ibon Iparragirre, Jagoba Codó, Josetxo Arizkuren eta Txus Martin. Espetxeetan gaixotasun hauei aurre egitea edozein ikuspuntu humanotik at dago; espetxean eta sakabanatuta are gutxiago. Guimonen kasua aurrekaria izatea espero dugu, azkar jorratu beharreko aurrekaria. Instituzio guztiek, justizia eremukoek  barne, pausoak eman behar dituzte, inoren zain egon gabe. Giza eskubideen errespetua bermatzen duen edonork azkar ulertuko du larriki gaixo dauden presoek etxean egon behar dutela.

Otsailaren 14an, preso gaixoen etxeratzea eskatuko duen dinamika aurkeztu genuen Oreretan, urtarrilaren 9ko Bilboko eta Baionako mobilizazioen ostean aurkeztu genuen “Hartu trena!” dinamikaren baitan kokatzen dena. Dinamika honen helburua, giza eskubideen trenera ahalik eta bagoi gehien batzea izango da, bakea izango den azkenengo geltokiraino iritsi arte. Bagoi hauetako bat izango da Oreretan aurkeztutakoa, herriz herri joango dena preso gaixoen askatasuna eskatuz. Espero dugu, lehenbailehen bagoi hau behar ez izatea; alegia, preso gaixo guztiak etxean egotea, larria delako, urgentea da!

Lorentxa Guimonek espetxea atzean betiko uztea espero dugu. Baina Guimonek atzean utziko duen bezala, gaixo dauden preso guztiekin berdin gertatu behar da. Hori bai, soilik konpromisoak batuz eta konpromisoak aktibatuz lortuko dugu helburu hau. Lortu, lortuko dugulako, ziur. Eremuz eremu bagoiak betetzeko apostua egin dugu eta horretara goaz; giza eskubideak, konponbidea eta bakea defendituko ditugulako; horretan dihardugu eta horretan jarraituko dugu.

Ostirala 26, arratsaldeko 19:00etan eliz ataritik.

Giza Eskubideak | Konponbidea | Bakea

Euskal Presoak Euskal Herrira