Azken asteetan, arrazoi ezberdinak medio, larriki gaixorik dauden euskal presoen gaia berriro albiste izan da.

Batetik, Jaiki Hadi elkartearen azken informeak preso hauen kopuruak eginiko igoera ikaragarria nabarmentzen zigun, 22 euskal preso direlarik jada zerrenda hau osatzen duten euskal presoak.

Bestetik, Aitzol Gogorza, Ibon Iparragirre, Manu Azkarate eta Oier Gomezen egoerak direla eta, alarma guztiak piztu direla esan izan dugu; eta hori dela eta, hainbat eta hainbat herrietan, aldarrikapen ekimen ezberdinak antolatu izan ditugu.

Eta azkenik, gizatasunik gabeko, “IIPP” espetxe erakundearen barne zirkular baten berri ere jakin izan dugu.

Arrazoi guzti hauek, gure kezka areagotzea eragin dute; eta hori dela eta, beste behin, mobilizazio jendetsu baten premia dagoelakoan gaude.

Izan ere, 2016 amaieran eritasun larriekin espetxean zeuden euskal presoen kopurua 11 lagunetan zerrendatzen bagenuen, egun 22 lagunekoa izatera igaro izana kezkagarria delakoan gaude. Finean, hilabete gutxian kopurua bikoiztu izanak zer pentsatua eman behar liguke guztioi.

Zer pentsatua, eta kezka handiz gainera. Azken asteetan, Aitzol Gogorza eta Manu Azkarate ospitalizatuak izateak; Ibon Iparragirre birritan erasotua izateak, edota aita bere alboan hiltzen ikusi ondoren, inolako artatze medikurik egin gabe berriro Madrilera urrundua izateak;

Baina bereziki, gaur Gasteiztik, bere jaioterritik, Oier Gomez-en egoera larria nabarmendu nahi dugu. Oierren bizia arriskuan da. Metastasidun tumore txarra du, eta bere egoerak mediku zaintza handia eskatzen duela azpimarratu dute; besteak beste, radioterapia, kimioterapia eta kinesiterapia iraunkorrak behar dituela diote: “Presondegian egotearekin batera ezina da” dio ospitaleko medikuen txostenak.

Egoera hauek gutxi balira, “IIPP”-ren barne zirkularrak gure kezka oraindik gehiago areagotzera garamatza. Bertan larriki gaixorik diren euskal presoak, soilik heriotzaren atarian aurkitzen direnean askatuko dituztela adierazten da. Gogor salatzen dugu, beste behin, beraien legedien eta nazioarteko itunen gainetik, salbuespeneko legedia eta mendekua oinarri izaten jarraitzea oraindik orain. Gizatasunik eza hizpide izaten jarraitzen du espetxe politika honek.

Guzti honegatik, euskal jendarteari mugitzen jarraitzea besterik ez zaigu geratzen. Hori dela eta, apirilaren 8an manifestazio orokorra antolatu dugu Gasteiz-en, Larriki gaixorik dauden euskal presoak etxera lelopean. Gure nahia, ahalik eta jendetsuena izatea da. Preso hauekin egiten dihardutena, bidegabea, injustizia handikoa eta gizatasunik gabea baita.

Deialdi hau gorpuzte aldera, martxoak 14ean goizeko 11:00tan Donostiako ospitalaren aurrean elkarretaratzea, eta arratsaldez hainbat herrietan kontzentrazioak egitera deitzen dugu ere.

Sare herritarrak, bere II. Batzar Orokorrean, Giza Eskubideak, Konponbidea eta Bakearen aldeko ibilbide orriaren aldeko hautua berretsi nahi izan du. Euskal jendarte osoaren etorkizunaren, guztion etorkizunaren aldeko apustua delako berak duena.

Izan ere, Sare bezalako herritarren sare bat, sortu zen egunean bezain beharrezko da egun ere. Espetxeetan giza eskubideak urratzen jarraitzen dutelako; espainiar eta frantziar gobernuek konponbide prozesu bati uko egiten jarraitzen diotelako; eta baita ere, bake eta elkarbizitza eskenatoki bateruntz urratsak emateko saiakera oro oztopatzen delako.

Baina, 2017an zehar, eskenatoki horretarantz urratsak ematea bada euskal jendarteak duen erronka, bihar bertatik, Sare indartu beharra dugu, gutxienik ondorengo hiru gakoetan.

Batetik, ideologia ezberdineko sentsibilitateak barnebiltzen eta zabaltzen jarraitu behar dugu; hau da, urtarrilak 5eko eta 14ko argazkietan gero eta jende gehiago barnebiltzen, otsailak 14koan egin genuen gisara. Bestetik, sarea ahalik eta herri gehienetara biderkatu behar dugu, jendearen bizi lekuetan eragin asmoz. Eta azkenik, gure helburuak lortze bidean Elkargunea indartzea ezinbestekoa da, sare guzti hau, eraginkorragoa izan dadin.

Zentzu horretan, gure lehentasuna euskal jendartea bere osotasunean aktibatzean datza. Batez ere, larriki gaixorik diren euskal presoen etxeratzea lortu dezagun. Preso hauen egoera muturrekoa da. Zerrenda gero eta handiagoa. Ezin gara eskuak gurutzatuak gelditu. Eta hau guztiagatik, apirilaren 8an Gasteizen mobilizatzera deitzen dugu.

Honekin batera, urruntze politikaren amaiera eta salbuespen legediaren indargabetzeak ere lehentasun ditugu. Argitu beharrekoa deritzogu, Estrasburgoko auzitegiek ez dutela euskal presoen urruntze politikaren inguruko sakoneko epairik eman. Gainera, Errusia eta Ukrania horrelako espetxe politikengatik zigortzen zituen ebazpenetan oinarrituriko doktrina mantentzen dutela adierazi dute.

Estrasburgok, soilik Lyon eta Pariseko espetxeen arteko distantziaz eman du epaia, epaiketa baten ondoren hor dauden preso batzuen helegiteari erantzunez.

Zaintza epaileak Sara Majarenas-en inguruan hartutako erabakiari dagokionez, gutxienik batera jarraitu ahal dutela bermatzen duen heinean, pausu baikorra dela deritzogu. Baina ezkorra da ere, eta beraz salatu beharrekoa, urruntze politika mantentzen delako. Eta baita ere, Sarak duela urte batzuetatik, aske egon beharko lukeelako, zigorraren 2/3k edota 3/4k beteta izanik. Beraz, dagoenekoz biak batera eta etxean izan beharko lukete, salbuespen legedia ezartzen zaielako ez balitz.

Hau guztiagatik, euskal jendarte osoari, eta bereziki alderdi eta instituzioei, hitzetatik ekintzetara pasa gaitezen deitzen diegu. Hainbat egoera direlako urgentziazko bultzada behar dutenak. Finean, pertsona guztien eskubideak, euskal presoenak barne, behin betikoz errespetatuak izatea bermatuko duen ekinbide bateratuaren beharra dutenak.