Sare Herritarrak bultzatutako Orain Presoak dinamikaren egitekoa da euskal presoen eskubideen alde, zein elkarbizitzaren eta bakearen alde lan egin eta indarrak batzea. Etorkizunari begira ezberdinen arteko zubiak eraikitzea beharrezkoa da. Gatazkaren ondorioak konponbidean jarri eta bake iraunkor integral baterako oinarriak gizartearen aktibaziotik etorri behar dira. Baina horrek denon ardura, denon ahalegina behar du.

Zeregin horretan kokatzen dugu abenduaren 28 eta 29 Iruñeko erdigunean (Sarasate Pasealekuan, Nafarroako Parlamentuaren aurrean) egin nahi dugun ekimen ikusgarria. Hauek dira “Begirada bat barrutik” ekimenaren helburuak:

• Euskal preso nafarren GIZA ESKUBIDEEN urraketak gizarteratu.
• GATAZKAREN KONPONBIDEAREN beharra azpimarratu
• Gatazkaren ondorioz zabalik dauden zauriak ixteko ahaleginean, BAKEAREN eraikuntzan, gizarte aktibazioaren garrantziaz ohartarazi. Urtarrilaren 12an DENAK BILBO/BAIONA-ra.

Bi egunez, 8 metroko ziega bat jarriko dugu Sarasate pasealekuan. Ohe bat, mahai eta aulki bana… Bi egun horietan goizeko 10:00etatik arratsaldeko 19:30etara ostiralean, eta 10:00etatik eguerdiko 13:30etara larunbatean, 30 herritar, bakoitza 30 minutuz, ziegaren barrualdean egotera gonbidatu ditugu. Alderdi, Sindikatu eta eragileetako ordezkariak, kazetariak, abeslariak, marrazkilariak… eta, oro har, herritarrak. Esparru eta sentsibilitate ezberdineko jendeari proposatu nahi zaio txanda labur horiek egitea, ekimen parte hartzaile eta anitz bat bilatu nahian. Ordu erdi horretan marrazkilariak marrazki bat egin dezake, idazle batek testu bat idatzi, bertsolariak bertso pare bat abestu, abeslariak kantatu, kazetariak bere kronika ziega barrutik idatzi… edo besterik gabe gutun bat idatzi edo bertan ezer egin gabe ordu erdiz egon.

PARTAIDEAK:

Julio Soto (Bertsolaria), Anabel Arraiza (Aktorea, Hutsun Txalapartariak, Maider Ansa (abeslaria). LAB, ELA, Hiru, Steilas, EH Bildu, Salhaketa, Etxerat, Sortu, Reyes Ilintxeta (Euskalerria Irratia), Joseba Santamaria (Diario de Noticias) , Joxerra Senar (Berria), Martxelo Diaz (Gara – Naiz), Miguel Angel Llamas “Pitu” (Ahotsa.info)

Txus Martin, egun, larriki gaixo diren eta espetxean diren 22 euskal presoetako bat da. Eskizofrenia paranoidea eta antsietate desorden orokorra du, baina baita, gutxiegitasun aortikoa ere, eta azken hau da, gaur hona ekarri duena. Izan ere, pasaden azaroaren 12an, egoerak txarrera egin eta balbulan igarritako arazo bat dela eta gaurko operazio hau egin behar izan diote.

Sare Herritarretik, ezer baino lehen, gure babes osoa helarazi nahi diogu Txusi berari eta bere sendiari eta operazioa ongi joan dakiola opa. Hau esan ostean, gogorarazi nahi dugu, Sare sortu zenetik gaixo larrien arazoa landu izan dugula, osasunaren eskubidea oinarri hartuta. Izan ere, argi dugu giza eskubideen urraketa baten aurrean gaudela, preso diren pertsonen bizia arriskuan jartzen duen auzi bat dela eta mendekua oinarri duen espetxe politika bati erantzuten diola.

Txus Martin 2002tik dago espetxean. Lehenbizi Estatu frantsesean eta ostean Estatu espainiarrean. Frantzian zortzi urte baino gehiago igaro ditu Txusek eta horietatik bost isolamendu edota bakartze egoeran igaro ditu. Muturreko egoera honek eragin zuzena du preso den pertsonaren osasunean. Urteetan esan dugun moduan, isolamenduak fobiak, paranoia edota antsietatea moduko osasun arazoak sortzen ditu pertsonarengan eta Txus Martinen kasua horren adibide garbia da. Gaur, beste behin ere, egoera hau salatu nahi dugu.

Txusen gaixotasun larri eta sendaezina dela eta, 2011eko azaroan Audientzia Nazionalean baldintzapeko askatasuna eskatu zuen, baina 2012 hasieran ukatu zioten. Tarte horretan Euskal Herrira ekarri zuten, lehenik Basauriko espetxera, ostean Langraitzera eta azkenik Zaballara eramanaz. 2011. urtetik Zaballan dago preso Txus. Tarte guzti honetan bere gaixotasunaren larritasuna dela eta bere kaleratzea eskatu du, baina, gaitza sendaezina izan arren, ez diote askatasunerako aukera eman.

Egun, txusek 55 urte ditu eta bigarren graduan dago. MER (errespetuzko moduluan) dago eta bertan lanean ari da dagokion gunean. Kurtso zein bestelako ekintzetan parte hartzen du eta ez diote azken urte luzeetan inolako santzio ez eta espedienterik ireki. Hala ere, Txusek espetxean jarraitzen du eta bere konfiantzazko psikologoarekin egoteko aukera (izan modu profesionalean hala nola bisita gisa) ukatu diote.

Egoera inhumano honen aurrean, Sare Herritarrak, beste behin ere, halako muturreko egoerak ahalbidetzen dituen espetxe politika salatu nahi du. Gobernu berriak aldaketak iragarri arren, egun oraindik ere, mendekua oinarri duen espetxe politikak indarrean jarraitzen du eta berau aldatzea ezinbestekoa ez ezik, guztiz urgentziazkoa da, Txusekin batera beste 20 baitira larriki gaixo diren espetxeratutako presoak.

Honela, gaurko tarte hau probestu nahi dugu herritarrei, egoera honekin amaitu eta elkarbizitzaren, konponbidearen zein bakearen alde urratsak emateko, dei egin nahi diegu gurekin batera datorren urtarrilaren 12an Baionako zein Bilboko kaleak betetzera, sufrimendu gehiago sortzen jarrai ez dadin.

Dakizuen moduan, igaro den ekainaren 2an, Bilbon, jendartearen aniztasuna ordezkatzen zuten 46 norbanakok Orain Presoak dinamika jarri zuten martxan. Geroztik, 46 lagun horietaz gain, beste hainbeste izan dira dinamika honekin bat egin eta aniztasun eta zabaltasun hori handitzen joan diren kideak.

Bakegintza eta elkarbizitza oinarri hartuta, orain presoen auzia askatzeko unea dela aldarrikatzeko batu gara azken hilabete hauetan, jendartearen gehiengoaren nahiari jarraituz. Horretarako, espetxe politika definitzen duten estatuengan eragitea dagokigu, aurrera urratsak ematea guztion ardura baita. Giltza, beraz, gizarte zibilaren aktibazioan dago, berau modu zabalenean ulertuta; hau da, eragile, politikari, alderdi, ordezkari, sindikatu, instituzio eta norbanako ororen aktibazioa eta inplikazioa bultzatzea da gakoa.

Horixe da, hain zuzen ere, urriaren 20an lortu genuena. Espetxe politika aldatzeko kontsentsua erabatekoa dela ikusarazi genuen. Eta horren adierazle dira, era berean, udaletxeetan gehiengoz onartzen ari diren mozioak, aldaketa horri maila instituzionalean ere indarra ematen diotenak, hain zuzen.

Iragana ahaztu gabe egin behar dugu bidea. Indarkeria guztien biktimei zor zaie egia, errespetua eta errekonozimendua. Baina iragana ez errepikatzea ere zor diegu gure ondorengoei, eta horretarako elkarlana ezinbestekoa da.

Guk bide horretan sakondu nahi dugu. Auzi honek erabateko konponbidea izan dezan, elkarlanean aritu behar dugu guztiok, eta bakoitzak bere eremutik jendartearen desio eta beharrak egingarri bilakatzeko urratsak eman behar ditu.

Hala egingo dugu Bilbon eta Baionan urtarrilaren 12an. Bi aldeak batuko dituen mobilizazio bakar honen bidez, euskal presoen auzia askatzeko eta espetxe politika honekin behingoz amaitzeko aldarriaren atzean jendarte osoa dagoela erakutsiko diegu, bai Frantziako, bai Espainiako estatuei.

Aspaldian izan dugun aukerarik onena daukagu orain eskuartean; elkarbizitzarako, elkarrekin aritzeko eta guztiontzako izango den bakea eraikitzeko. Esperantzarako unea bada, baina baita aktibaziorako unea ere. Dagokigun arduraz, guztiontzako etorkizun hobea lortzeko, urtarrilaren 12an batu gaitezen Bilbon eta Baionan, eman dezagun beste urrats bat gehiago.

Gipuzkoako herri desberdinetako norbanakoak gaude gaur hemen, eta XX autobus prest dira, jadanik, urtarrilean elkarrekin aurrera egiteko.

Urtarrilaren 12an denok Bilbo eta Baionara!!

Dakizuen bezala badira hainbat hilabete motxiladun haur gisa izendatu ditugun, ama, aita edo bi gurasoak espetxean dituzten umeek bizi duten errealitate gordina lau haizetara zabaltzen gabiltzala. Ama-aita espetxean duten haur-nerabeek zigor hirukoitza pairatzen dute; egunerokoan ama-aita presoarekin egon ezina, guraso presoei aplikatzen zaien ez ohiko legedi eta araudia dela eta etxera etorriko direnaren esperantzaren ukazioa eta eurak ikusteko egin beharreko milaka kilometroak.

Iaztik hona, hamaika izan dira burututako ekimenak; Sara eta Izar elkarrekin egon zitezen dinamika, motxiladun haur zein nerabeei ahotsa eman eta euren bizipenak entzutea, Motxilak gora abestia eta bideoklika, gurasoak espetxean izateak nola eragiten dien azaltzen duen dossierraren aurkezpena, herriz herri dabilen “Motxilak gora” erakusketa… Egin dugun eta egiten ari garen lanketa honetan guztian, inolako ardurarik ez duten haur hauek jasaten duten zigor eta sufrimendu egoerarekin amaitzeko ordua dela aldarrikatu dugu behin eta berriz.

Orain artean ezkutuan egon den errealitate hau argitara ateratzea lortu dugu hainbat tresna eta medioz baliatuz. Oraingo honetan, haurrei eskainitako bitarteko bat sortu dugu; “Maritxipi eta amatxo” izeneko ipuina (ondoren Sara eta Joxemarik azalduko dizkizuete ipuinaren nondik norakoak). Txikienentzat idatzia egonagatik ere, guraso, hezitzaile edota irakasleek baliatu dezaketen tresna dela uste dugu.

Umeak protagonista dituen errealitate hau eurekin lantzeko tresna baten beharraz jabetuta, Sarak bere espetxealdian Mikel Orbegozo preso donostiarraren laguntzaz sortutako ideiari jarraiki, Joxemarirekin harremanetan jarri eta gaur hemen eskuartean dugun liburuxka hau osatzera iritsi gara. Izatez konplexua den gai hau, gure txikiekin lantzeko lagungarria izan asmo duen ipuina da hau.

Gaurko tarte hau, abenduaren 5ean Durangon arratsaldeko 19:00etan egingo dugun ipuinaren aurkezpenerako gonbita luzatzeko ere baliatu nahi dugu, eta baita, motxiladun haurren errealitatea plazara ekartzen eta lantzen jarraituko dugula adierazteko ere. Izan ere, konponbiderako eta elkarbizitzarako urratsak emate bidean, sufrimendu ororekin amaitzea behar beharrezkoa da. Gu prest gaude bide horretan urratsak emateko eta ezinbestean sufrimendu egoera hau pairatzen duten 103 haur hauen errealitatea aldatzea beharrezkoa da. Jendarte osoarentzat izango baita onuragarria Maritxipi eta bere ama elkartu diren moduan beste guztiak ere euren gurasoekin egotea.

Datorren abenduaren 5etik aurrera ipuina eskuratu nahi duen ororentzat salgai izango da Durangoko Azokan eta baita Sare Herritarraren web orrialdean ere.

Guztion gustukoa izatea espero dugu. Eta noski, Sareren izenean eskerrak eman nahi dizkiegu Mikel Orbegozo, Sara Majarenas eta Joxemari Carrereri egindako lan bikainagatik. Besterik gabe, ipuin hau, Mikelen ilustrazioekin batera, posible egin duten Sara eta Joxemariri emango diet hitza.

Milaka eta milaka bilduko gara Bilbon eta Baionan, Madril eta Parisi esateko bake justu eta iraunkor baten baldintzak ez direla oraindik bete. Esanen diegu prozesua ez dela bukatu gatazka armatuaren amaierarekin. Armagabetzea eta ETAren disoluzioaren ondotik, orain presoen aldia izan behar dela oihukatuko dugu!

“BAKEGINTZA ETA ELKAR BIZITZAREN BIDEAN: ORAIN PRESOAK!”: horra Euskal Herriak, bere aniztasunean, nahi eta behar duen bide orria, bi Estatuei berriro eskatuko zaiena urtarrilaren 12an. Bilbon eta Baionan esanen dugu bakearen bidea alde guztien eginkizuna dela: jendartearena bere aniztasunean, elkarteena, instituzio-politiko zein instituzionalena eta noski estatuena.

Aktore guztien eginkizuna da, eta naiz eta giltza nagusia Estatuen esku egon, gizarte zibilak ere badu egoera aldatzeko bere eginkizuna.

Presoen alde, ORAIN, egin behar dira urratsak: Prozesuaren abiadura aldatu beharra dago. Urgentziazko garaian sartuak gara! Presoen auzia konpontzeko unea etorria da! Salbuespen neurriak kendu behar dira, giza eskubide arruntak errespetatzea delako, gaurko egoera politiko berriak eskatzen duelako, eta bake orokor eta integral baten oinarria delako! Eta bihar, marko juridiko berri bat beharko dugu, bake prozesuari egokitua.

Orain arte egin diren alde bakarreko urratsek eskatzen dute erantzuna bakearen dinamika elikatzeko. Gaur eman behar diren pausoak ez emateak balioa kentzen ahal diete atzo egin ziren urratsei… Ezinbestezkoa da konfirmatzea orain arte egin dena, egin behar zela eta ona zela bakearentzat! Bidea, hortik doa. Eta hortik urratu behar dugu iraganetik etorkizunerako trantsizio hori…

Iraganaz ezer baztertu eta ahaztu gabe, egin behar dugu bidea. Indarkeria guztien biktima guztiei zor diegun egia, errespetua eta errekonozimendua. Zor diegu iragana ez errepikatzea, eta, horretarako lan egitea, edozein izanik ere gure arteko ezadostasunak.

Aspaldiko urteetan posible izan ez zen elkar bizitza demokratikoa, azkenean posible ikusten da gure Herrian! Orain arte batu ahal izan ez garenen ariketa kolektiboa izanen da!

Eginbide horrekin, esperantza horrekin, zorroztasun horrekin, guzientzat ona izanen den bakea eraikiko dugu. Egun bakoitzak kontatzen du. Bakoitzaren inplikazioa beharrezkoa da.

Elkar bizitzarako prozesu horretan, ORAIN, PRESOEN etapa izan behar da!

Bakearekin guztiak irabazle baikara: Egin dezagun denak irabazle izanen diren bakea!

GUZTIAK, GUZTIAK ETA GUZTIAK BIL GAITEZEN BILBON ETA BAIONAN

Denbora da Sare Herritarrak giza eskubideen alde ezberdinen arteko elkarlana sustatzen duela. Bide honetan, urrats nabarmenak eman dira azken urteetan, batez ere, egungo espetxe politikaren aldaketa eta bereziki urruntze politikaren amaieraren eskariari dagokionean. Azken hilabete luzeetan Etxerat Elkartearekin eta Foro Sozialarekin batera, alor honetan jendarte mailan diren hainbat adostasun instituzioetara eraman ditugu, preso diren gaixo larrien artatze eskubidea eta etxeratzea edota urruntze politikaren amaiera Nafarroako zein EAEko Parlamentuetara eramanaz. Gasteizko eta Iruñeko parlamentuetan EAJ, EHBildu, PSE-PSN eta Elkarrekin-Podemosen aldeko botoekin Euskal Herriko gehiengo politikoaren babesa eskuratu dugu. Ez dugu ahaztu nahi, sindikalgintzan eskuratutako adostasuna, Euskal Herriko sindikatu guztien babesarekin.

Bertan onartutako deklarazioak, ostean, herrialde bakoitzeko Batzar Nagusietara eraman ditugu, bertan ere, gehiengoaren babesa jasoz. Orain, dinamika hau bera lau herrialdeetako Udalerrietara eramateari ekin diogu, jada 59 direlarik euskal presoen gain ezarria dagoen urruntze politikarekin amaitzeko eskatzen duten mozioak onartu dituzten Udalak. Donostia, Bilbo, Gasteiz, Iruñea, Irun, Durango, Galdakao, Algorta, Eibar, Beasain, Azpeitia, Burlata edota Lesaka, dira besteak beste, iniziatiba hau martxan jarri, Udala osatzen duten alderdiekin bildu eta Sarek osatutako mozioa aurkeztu eta gehiengoaren babesa eskuratu duten herriak. Esan bezala, guztira 59 dira gaur gaurkoz mozioa onartu duten herriak eta guztira 750etik gora dira euren babesa helarazi duten zinegotziak. Aurrerantzean ere dinamikarekin jarraitu eta aukera dagoen herri guztietara mozioa eramateko asmoa dugu.

Benetan garrantzitsua deritzogu, gizarte zibilaren aktibazioa bultzatu asmoz Sarek egiten duen lanarekin batera, instituzio ezberdinen konpromisoa eta bertako ordezkarien babesa artikulatzea. Biak ala biak, elkarlanean, batak besteari jarraiki, ezinbestekoak baitira giza eskubideak urratzen dituen eta presoak ez ezik, senideak ere zigortzen dituen espetxe politika honen aldaketa egikaritzeko. Guztien elkarlana eta konpromisoa beharrezkoa dela uste baitugu egoera aldatu eta elkarbizitzaren, konponbidearen zein bakearen norantzan urratsak eman ahal izateko.

Zentzu honetan kokatzen dugu baita, Sare Herritarrak estatu mailan garatzen hasi den harreman bira ere. Duela aste batzuk Kataluniako President-arekin bildu ginen Sareren dinamikaren berri eman eta espetxe politikaren inguruan hitz egiteko. Datozen egun eta asteetan ere beste hainbat arduradun politikorekin biltzeko intentzioa dugu, eta horretarako eskakizunak egiten hasiak gaude, harrera egokia izango dutelakoan. Datozen asteetan beraz Kataluniako zein estatuko alderdietako ordezkariekin bilera erronda egiteko asmoa iragarri nahi dugu, uste baitugu, espetxe politikaren auzia ez dela euskaldunon arazo bat, ezta gutxiago ere. Espainiar estatuak egun indarrean duen espetxe politika hau, giza eskubideak urratu eta mendekuan oinarritzen den espetxe politika hau, estatu mailako arazoa da. Estatu honen baitan gertatzen ari den auzia izaki, bere baitan diren pertsona orori eragiten dio eta ondorioz ere, guztion ardura da berau aldatzeko eta giza eskubideen errespetua bermatuko duen egoera baten alde lan egitea.

Hauxe da, besteak beste, harreman bira honen baitan, estatu mailan ordezkaritza duten pertsona zein eragileei helarazi nahi diegun mezua.

Bide honetan, batzuen zein besteen nahiak errespetatuz, bilera batzuk publikoak izango diren arren, badira era pribatuan garatuko direnak ere, gure helburua oihartzuna izatearen gainetik, harremanak garatu eta horiengan eragiteko aukera sortzea ere izango baita.

• LABURBILDUZ ETA ONDORIO GISARA

1.- Sarek artikulazio lana egiten jarraituko du, ez solik jendarte zibilaren aktibazioa eta mobilizazioa bilatuz, baita Euskal Herriko zein estatu mailako agente politikoen inplikazioa eta konpromisoa bultzatuz ere.

2.- Arrazoi hori dela eta, pausu bat gehiago ematen ari gara. Gasteizko zein Iruñeako Parlamentuetan, hala nola, Batzar Nagusietan lortutako adostasunak berretsi eta herritarrengandik gertuen diren instituzioen konpromisoaren bila joanaz.

3.- Azkenik, azpimarratu nahi dugu, beti esan izan dugun moduan, giza eskubideak urratzen dituzten eta askatasun ezaren gainetik ezartzen diren zigor atxikituak dituen espetxe politika bat ez dela euskaldunon arazo hutsa. Urruntze politika, larriki gaixo diren presoak kartzelan mantentzea, graduen aldaketa eza edota salbuespen legediaren ezarpenak giza eskubideak urratzen ditu eta ondorioz gizarte demokratiko baten oinarrizko elementuez hizketan ari gara. Honek beraz, demokraziaz mintzo diren edota demokraziaren aldeko diren guztiei eragiten die. Euskaldun izan ala ez izan.

• MOZIOA ONARTU DUTEN HERRIAK 

ARABA: Gasteiz, Okondo, Urkabustaitz, Zigoitia, Zuia.

BIZKAIA: Algorta, Arrigorriaga, Bakio, Barakaldo, Basauri, Bakio, Berango, Bilbo, Durango, Elorrio, Ermua, Galdakao, Iurreta, Larrabetzu, Lekeitio, Lemoa, Markina, Ondarru, Portugalete, Santurtzi, Sestao, Sopela, Ugao, Urduliz, Zaratamo.

GIPUZKOA: Alkiza, Antzuola, Araitz betelu, Aretxabaleta. Arrasate. Azpeitia, Beasain, Bergara, Billabona, Donostia, Eibar, Elgoibar, Irun. Itsasondo, Larraul, Mutriku, Oiartzun, Oñati, Ordizia, Pasai Donibane, Segura, Soraluze, Zizurkil, Zumarraga.

NAFARROA: Atarrabia, Burlata, Etxarri Aranatz, Iruñea, Lesaka, Uharte.